Bir çocuğun hayata attığı ilk adım, yalnızca fiziksel bir başlangıç değildir; aynı zamanda ruhsal bir inşanın da temelidir.
Bu inşa, ne okulda başlar ne de sokakta… İlk tuğla, evin içinde konulur.
Aile, bir çocuğun yalnızca büyüdüğü yer değil; aynı zamanda dünyayı anlamlandırmayı öğrendiği ilk evrendir.
Ve ne yazık ki bu evren, kimi zaman bir çocuğun içindeki iyiliği beslemek yerine onu yavaş yavaş karartan bir boşluğa dönüşebilir.
“Kötü insan” tabirinin arkasına yakından bakıldığında, çoğu zaman doğuştan gelen bir kötülük değil; öğrenilmiş, birikmiş ve şekillenmiş bir davranış görürüz.
Çünkü insan, özellikle de çocuk, doğası gereği yönlendirilmeye açıktır.
Sevgiyle yoğrulursa şefkatli,
ihmalle büyütülürse kırılgan ve öfkeli,
baskıyla yetiştirilirse ya itaatkâr ya da isyankâr olur.
Bu nedenle suç, çoğu zaman bireysel bir sapma değil; eksik veya hatalı bir yetiştirilme sürecinin dışa vurumudur.
Çocuğun karakterinin ana hatlarını, aile içinde kurulan iletişim biçimi belirler.
Sürekli eleştirilen, küçümsenen ya da yok sayılan bir çocuk, zamanla kendi değerini sorgulamaya başlar..
Kendini değersiz hisseden bir bireyin, başkalarının değerine saygı duymasını beklemek açıkçası aptallık olur dersek yeridir.
Duygularını ifade edemeyen bir çocuk, bu duyguları bastırmak yerine farklı yollarla dışa vurur.
Bu dışavurum bazen öfke patlamaları, bazen şiddet, bazen de suça eğilim olarak karşımıza çıkar.
Aile içindeki sevgi eksikliği, yalnızca duygusal bir boşluk yaratmaz; aynı zamanda bireyin aidiyet duygusunu da zedeler.
Aidiyet hissetmeyen bir çocuk, kendini ait hissedeceği başka alanlar arar.
Bu arayış, çoğu zaman yanlış çevrelerde karşılık bulur.
Suça karışmış birçok bireyin geçmişine bakıldığında, ortak bir nokta göze çarpar: ilgisizlik, sevgisizlik veya aşırı baskı. Bu durum, aile yapısının bireyin suça yönelmesinde ne denli belirleyici olduğunu açıkça ortaya koyar.
Elbette her olumsuz aile ortamında büyüyen birey suç işlemez; ancak istatistiksel ve sosyolojik gerçekler, sağlıksız aile ilişkilerinin suça eğilimi artırdığını güçlü biçimde göstermektedir.
Çünkü çocuk, doğru ile yanlışı ilk olarak ailesinde öğrenir.
Eğer bir evde şiddet normalleştiriliyorsa, çocuk bunu olağan kabul eder. Eğer bir evde yalan, manipülasyon ya da ihanet sıradanlaşmışsa, çocuk bu davranışları hayatın doğal bir parçası olarak benimser.
Toplumun en büyük yanılgılarından biri, suçu yalnızca bireysel bir tercih olarak değerlendirmektir.
Oysa suç, çoğu zaman bir sonuçtur; uzun yıllara yayılan ihmalin, bastırılmış duyguların ve yanlış öğrenmelerin bir sonucudur. Bu nedenle suça yönelen bireyleri yalnızca cezalandırmak, sorunun kökenini ortadan kaldırmaz.
Asıl çözüm, o bireylerin yetiştiği ortamları sorgulamak ve sağlıklı aile yapısını güçlendirmektir.
Çoğu zaman “kötü insan” diye tanımlanan bireyler, aslında zamanında doğru şekilde sevilmemiş, anlaşılmamış ve yönlendirilmemiş çocuklardır. Ve belki de en büyük sorumluluk, onları bu noktaya getiren görünmez süreçleri fark edebilmekte yatmaktadır.
Bir toplumun geleceği, çocuklarına verdiği değer kadar güçlüdür. Ve unutulmamalıdır ki, her ihmal edilen çocuk, yalnızca bir bireyin değil; bir toplumun da kaybıdır.
