Aziz İhsan Aktaş dosyasında İstanbul 1. Ağır Ceza Mahkemesi’nin verdiği ara karar tartışmaları daha da büyüttü. Aralarında belediye başkanlarının da bulunduğu 17 kişinin tutukluluğunun devamına hükmedilirken, bazı isimler hakkında tahliye kararı verildi. En dikkat çekici gelişme ise Mustafa Aydar’ın tahliye edilmesi oldu.
Ceyhan Belediye Başkanı Kadir Aydar’ın tutukluluğu devam ederken, babası Mustafa Aydar hakkındaki ev hapsi tedbirinin kaldırılması ve tahliyesi kamuoyunda “aynı dosyada farklı teraziler mi var?” sorusunu gündeme taşıdı.
Aynı Dosya, Farklı Kararlar
Ceza hukukunun temel ilkesi bireysel sorumluluktur. Aynı dosyada yer almak, aynı hukuki durumda olmak anlamına gelmez. Mahkeme; delil durumu, kaçma şüphesi, delil karartma ihtimali ve sanığın dosyadaki rolünü ayrı ayrı değerlendirir.
Bu açıdan bakıldığında Mustafa Aydar’ın tahliye edilmesi hukuki bir takdirin sonucu olabilir. Ancak oğlunun tutukluluğunun devam etmesi, doğal olarak kamuoyunda karşılaştırma yapılmasına yol açıyor.
Siyasi Algı Neden Güçlü?
Belediye başkanları seçilmiş isimlerdir. Tutuklandıklarında mesele yalnızca kişisel özgürlük değil, temsil meselesi haline gelir. Bu yüzden verilen her karar siyasi bir yankı üretir.
Mustafa Aydar’ın tahliyesi ile oğlunun cezaevinde kalmaya devam etmesi, “kararlar delile göre mi, konuma göre mi?” sorusunu daha görünür kıldı. Özellikle yerel yönetimlerde seçilmiş isimlerin görevde olmaması, tartışmayı hukuki zeminden çıkarıp siyasi zemine taşıyor.
Hukuki mi, Siyasi mi?
“Bu karar hukuki değil, siyasi” demek ağır bir iddia. Ancak şunu kabul etmek gerekir: Kararların hukuki olması yetmez; toplumun da bunun hukuki olduğuna ikna olması gerekir.
Eğer mahkemenin gerekçesi güçlü, açık ve tutarlıysa; baba tahliye, oğul tutuklu kararı hukuki zeminde açıklanabilir. Fakat gerekçeler kamuoyuna yeterince yansıtılmazsa, boşluğu yorumlar doldurur.
Güven Meselesi
Belki de asıl mesele kararın kendisinden çok, yargıya duyulan güven. Aynı dosyada biri tahliye edilirken diğerinin tutuklu kalması hukuken mümkün; fakat toplumun bunu adil bulması için şeffaflık şart.
Mustafa Aydar’ın tahliyesi bu davada yeni bir eşik oluşturdu. Şimdi gözler, sürecin nasıl ilerleyeceğinde ve mahkemenin nihai kararında olacak.
Hukuk ile siyaset arasındaki o ince çizgi, en çok da böyle dosyalarda belirginleşiyor.
