Siyasette hiç kimse bir partide ömür boyu kalmak zorunda değildir. İnsanlar fikirlerini değiştirebilir, partileriyle yollarını ayırabilir. Ancak seçmenin karşısına çıkıp güçlü sözler söyleyenlerin, o sözlerden neden vazgeçtiklerini açıklama sorumluluğu vardır.
Yumurtalık Belediye Başkanı Erdinç Altıok’un CHP’den istifasına önce bu pencereden bakmak gerekiyor.
Ne demişti Altıok?
“Bazıları 18 yaşında parti üyesi oluyor. Ben doğuştan CHP’liyim. Çünkü benim soyadım Altıok.”
Bununla da yetinmemişti:
“CHP benim evim. Ben huzuru CHP’de buluyorum. Ben bir yere gitmiyorum, partimdeyim. Partimde kalıp hizmet etmeye devam edeceğim.”
Şimdi o evden ayrıldı.
Öyleyse sormak, kendisine oy verenlerin de bu kenti izleyenlerin de hakkıdır: Ne değişti Sayın Altıok? Huzur bulduğunuzu söylediğiniz partide ne oldu? “Bir yere gitmiyorum” sözünden istifaya uzanan kararın gerekçesi nedir?
Bu soruların cevabı bir soyadında değil, seçmene yapılacak açık ve tutarlı bir açıklamadadır. Çünkü siyasi güven, söylenen sözlerle alınan kararlar arasındaki bağdan doğar.
Kulislerde Altıok’un AK Parti’ye katılmak istediği, ancak henüz net bir yanıt alamadığı ileri sürülüyor. YENİ Parti ihtimali de gündeme getiriliyor. Bunlar şu aşamada kesinleşmiş bir siyasi adresi göstermiyor. Altıok’un bağımsız mı kalacağı, başka bir partiye mi katılacağı açıklığa kavuşmuş değil.
Fakat Yumurtalık’ın önündeki mesele, yalnızca başkanın hangi rozeti takacağı değildir.
Asıl soru şudur: Siyasi aidiyet değiştiğinde, hesap verme sorumluluğuna uygulanan ölçü de değişecek mi?
Bu sorunun cevabı tereddütsüz biçimde “Hayır” olmalıdır. Üstelik yalnızca siyasi açıklamalarla değil, kurumların işleyişiyle de gösterilmelidir.
Yerel basında Yumurtalık Belediyesi ve iştiraklerinin alım, ödeme ve şirket ilişkileri hakkında dile getirilen iddialar var. Bu iddiaların varlığı, herhangi bir kişinin suçlu olduğunu göstermez. İstifanın bu iddialardan kaynaklandığı sonucuna varmak için de somut dayanak gerekir.
Ancak iddiaları peşinen hükme dönüştürmek ne kadar yanlışsa, parti değişikliği tartışmasının gölgesinde cevapsız bırakmak da o kadar yanlıştır.
İhtiyaç duyulan şey söylentilerin çoğalması değil; ilgili işlemlerin, kayıtların, açıklamaların ve varsa denetim bulgularının birlikte değerlendirilmesidir. Altıok’un ve ilgili yöneticilerin yanıtları da bu değerlendirmenin parçası olmalıdır.
Adana Büyükşehir, Ceyhan, Seyhan ve Çukurova için savunulan hesap verebilirlik ilkesi, Yumurtalık için de geçerlidir. Elbette her dosyanın konusu, delili ve hukuki durumu farklı olabilir. Eşitlik, her dosyadan aynı sonucun çıkması değildir. Eşitlik, herkesin aynı tarafsız ölçülerle değerlendirilmesidir.
Altıok AK Parti’ye katılırsa da bu ölçü değişmemelidir. YENİ Parti’ye geçerse de bağımsız kalırsa da.
Parti üyeliği bir denetim sonucu değildir. Siyasi kabul, hukuki aklanma yerine geçmez.
Aynı şekilde, bir partiden ayrılmak da tek başına suçlama gerekçesi olamaz. Hukukun görevi siyasi tercihlere anlam yüklemek değil, somut işlemleri ve delilleri değerlendirmektir.
Toplum açısından asıl tehlike, “İktidara yaklaşırsan korunursun” düşüncesinin yerleşmesidir. Burada Altıok hakkında böyle bir korumanın gerçekleştiği hükmünü kurmuyorum. Tam tersine, bu kuşkuyu gidermenin yolunun açık, tarafsız ve siyasi tercihlerden bağımsız bir işleyiş olduğunu söylüyorum.
Bir siyasi parti de saflarına katmayı düşündüğü bir isme ilişkin soruların belgelerle cevaplanmasını istemelidir. Kamuoyuna güven verecek tutum budur.
Yumurtalık hakkında hazırlanmış müfettiş raporları varsa, bulguları siyasi takvime göre ele alınmamalıdır. Başlatılmış inceleme veya soruşturmalar varsa, hukuki gerekçeler ve deliller doğrultusunda yürütülmelidir. Sürecin gizliliğini ve kişilerin haklarını ihlal etmeden açıklanabilecek bilgiler de kamuoyuyla paylaşılmalıdır.
Talep, birilerini mutlaka cezalandırmak değildir. İddialar dayanaksızsa bu ortaya konulsun. Usulsüzlük tespit edilirse sorumluluğu bulunanlar hukuk önünde hesap versin. Kimse siyasi konumu nedeniyle peşinen suçlu sayılmasın; kimse siyasi yakınlığı sayesinde hesap vermekten muaf tutulmasın.
Altıok’a düşen, istifasının gerekçesini ve bundan sonraki siyasi tercihini seçmenine açıklamaktır. İlgili kurumlara düşen ise önlerindeki somut iddiaları, varsa dosyaları, parti hesabından bağımsız değerlendirmektir.
Yumurtalık halkının bilmeye hakkı var: Belediyenin kaynakları nasıl kullanıldı? Gündeme getirilen soruların cevabı nedir? Verilen siyasi sözlerden neden vazgeçildi?
Başkanın yeni adresi bu soruların yerine geçemez.
“Doğuştan CHP’liyim” diyen bir siyasetçi yarın başka bir rozet takabilir. Fakat kamuya karşı sorumluluğu o rozetle birlikte değişmez.
Ve Yumurtalık tartışmasında bakılması gereken ölçü tam da budur:
Hesabın nasıl sorulacağını deliller mi belirleyecek, değişen rozetler mi?