Bildiğiniz gibi dil, toplumun aynasıdır ve çağın kırılmalarını da en çok yeni türeyen kelimelerden okuyabiliriz. Örneğin önceden “ev kadını”, “ev kızı” gibi tabirler kullanılırdı. Aslında hâlâ kullanılıyor ancak bugünlerde bu tabirlere iç burkan bambaşka bir yenisi daha eklenmiş: Ev genci!

İlk duyduğumda yanlış mı anladım acaba diye ikinci defa sormamı sağlayan bu tabir, günümüzde ev kuramayan, çalışamayan, mezun olduğu bölüme uygun istihdam olanağı bulamayan ya da asgari ücretle değil ev kurmak, tek başına kiraya çıkacak ev düzenini dahi kuramayan ve yaşamını anne-baba evinde geçirmeye çalışan gençlerimizi ifade ediyor… Yani kısaca işsiz kalmış gençlerimizi… Ne okuldaki o umutlu öğrenci ne de sabah üretim çarklarına karışan bir çalışan… Elinde yıllarca emek verip aldığı diploması, zihninde parlak bir gelecek tasavvuru olan ama kapıdan dışarı çıktığında hayatın sert duvarına çarpan gencecik çocuklarımızı ve geleceğimizi...

Bu tabir peki nereden geliyor, gençlerimiz mi kendilerine böyle bir niteleme seçtiler diye düşünürken ufak bir literatür taraması yaptım. Bu ev genci tabiri aslında literatürde “NEET” olarak yer alıyor. Benim gibi yeni duyanlar için açıklayacağım. NEET, İngilizce "Not in Education, Employment, or Training" ifadesinin kısaltması. Türkçe çeviride de tam olarak bahsettiğim, “Ne eğitimde ne de istihdamda yer alabilen kuşak.” olarak karşılık buluyor.

Dilin köküne inmek günümüz şartlarında kolay ancak bu meselenin köküne inmek bu araştırmadan daha zorlu olacak gibi… Aslında bana göre, derin bir sistemik tıkanıklık söz konusu ki mesele derin, yollar da tıkanık dostlar…

Örneğin dört yıl mühendislik, iletişim ya da iktisat okumuş bir genci düşünelim... Mezuniyet sonrası büyük bir belirsizliğin ortasına düşmüş oluyor. İş ilanlarında ya "deneyim" duvarına çarpıyor ya da harcadığı emeğin çok altında, karın tokluğuna tekliflerle karşılaşıyor. Kendi mesleğini yapamadığı, emeğinin karşılığını bulamadığı bir düzende genç, dışarıdaki gürültüden kaçıp kendi odasına, en güvenli ama en kısır sığınağına çekilmiş oluyor...

Adına da "ev genci" demişler ancak bu gençlerin kendi evlerini kurabilmeleri bugün bir ütopyaya dönüşmüş durumda. Ev kiralarının maaşları aştığı, bir yuva kurmanın maliyetlerinin altından kalkılamadığı bir iklimde, gençler sorumluluk almaktan haklı olarak çekinmiş oluyor. Aile evinin çocuk odasında, otuzlu yaşlarına doğru ilerlerken yetişkinliğe geçiş basamakları da birer birer ertelenmiş oluyor bu meseleler yüzünden...

Ev genci(!) nezdinde baktığımızda ise tam bu noktada iki farklı çıkmaz beliriyor. Bir kesim genç, emeğinin karşılık vermediğini görünce çareyi dijital mecralarda, "influencer" olma hayalinde arıyor. Diğer ve daha büyük kesim ise o ekran başında günlerini eritip emekleri dışında akan hayatı yalnızca ekran kaydırarak geçirmiş oluyor.

Toplum olarak ise bu tabloyu gençlerin "tembelliğine" bağlamak, bana göre, büyük bir sosyolojik körlük olacaktır. Hangi genç, umudunun yeşerdiği bir toprakta gölgeye saklanmayı gönüllü olarak tercih eder ki? Hele ki Türk gençliği! Bugün binlerce gencimiz kendi odasının duvarlarına bakarak zaman tüketiyorsa, sorumluluk yalnızca o odaya kapananlarda değil, kapının dışındaki iklim koşullarındadır.

Yeni tabire göre "Ev gençlerimize”, her şeyden önce kendi yuvalarını kurabilecekleri, mesleklerinin onurunu refah içinde yaşayabilecekleri bir zemin sunmak, geleceğe yapılacak en kârlı adımlardan biri olacaktır. Aksi takdirde yarının toplumsal hafızasını ve üretkenliğini de o evlerin içinde, odalarda ve kapıların arkasında sıkışmış vaziyette bırakmış oluruz. Dostlukla, değerli okurlarım…