Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü bünyesinde yürütülen çalışmalarda, normal şartlarda bir inekten yılda bir yavru alınabilirken, çoklu yumurtlatma yöntemiyle tek hayvandan 18-20 embriyoya kadar elde edilebiliyor.
Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) koordinasyonunda yürütülen “Anadolu Alacası Geliştirme Projesi” kapsamında başlatılan çalışmalar, 2018 yılında ticari embriyo üretim merkezine dönüştürüldü.
Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Hayvansal Biyoteknoloji Laboratuvarı’nda sığırlarda embriyo üretimi, dondurulması ve transferine yönelik çalışmalar yürütülüyor. Enstitü, Türkiye’de ilk ve tek ticari embriyo üretim merkezi olarak faaliyetlerini sürdürüyor.
770 embriyo donduruldu, 604 buzağı dünyaya geldi
Proje kapsamında, dünya genelinde yüksek et ve süt verimliliğine sahip sığırlardan elde edilen toplam 770 embriyo donduruldu. Enstitünün Hayvancılık İşletmesi’nde gerçekleştirilen embriyo transferleri sonucunda ise 604 buzağı dünyaya geldi.
Enstitü tarafından 2022 yılından bu yana yetiştiricilere dondurulmuş ticari sığır embriyosu satışı da yapılıyor. Embriyo transfer teknolojisinin yaygınlaştırılması ve üreticilerin bu teknolojiyle tanıştırılması amacıyla satışlar maliyete yakın fiyatlarla gerçekleştiriliyor.
Çalışmalarla Türkiye şartlarına uygun, test edilmiş ve yüksek genetik kapasiteye sahip boğaların geliştirilmesi, kaliteli sperma üretiminde dışa bağımlılığın azaltılması ve sığırlarda kısa sürede genetik ilerleme sağlanması hedefleniyor.
“Bir hayvandan 18-20 embriyo elde edilebiliyor”
Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü İbrahim Cerit, İHA muhabirine yaptığı açıklamada, Hayvansal Biyoteknoloji Laboratuvarı’nda embriyoların elde edilmesi, dondurulması ve transferine yönelik çalışmaların 2018 yılından bu yana ticari olarak sürdürüldüğünü belirtti.
Cerit, 'Şu ana kadar büyükbaş hayvancılıkta, yani sığırlarda 770 embriyomuzu dondurmuş durumdayız. Satışlarımız devam ediyor. 2018 yılında Bakanlığımız tarafından alınan bir karar ile ticari embriyo üretim merkezi haline evrildi. Özellikle genetik olarak süt verimi yüksek kapasiteye sahip donör inekleri kullanıyoruz. Aynı zamanda dünyada bilinen, özellikle ilk 10'a giren boğaların spermalarını da ithal ederek burada yüksek vasıflı, yüksek genetik vasıflı embriyoları elde etmiş oluyoruz' dedi.
Uygulanan yöntem sayesinde tek bir hayvandan çok daha fazla embriyo elde edilebildiğini belirten Cerit, 'Normal şartlarda bir inekten bir yıl içerisinde bir tane yavru elde edersiniz. Ancak bizim bu yöntem ile, yani çoklu yumurtlatma yöntemiyle embriyo elde etme çalışmalarında bir hayvandan 18 ila 20 adet embriyo teşekkülü sağlanabiliyor' diye konuştu.
Dondurulan embriyolar yıllar sonra kullanılabiliyor
Laboratuvarda elde edilen embriyoların kalite kontrolünden geçirildiğini anlatan Cerit, uygun embriyoların taze olarak taşıyıcı hayvanlara transfer edilebildiğini, dondurulan embriyoların ise ihtiyaç duyulduğunda çözdürülerek kullanılabildiğini söyledi.
Cerit, 'Embriyolar daha sonra laboratuvar ortamında kalitesine göre seçiliyor. Eğer taze transfer yapılacaksa bunları taşıyıcı düvelere, ya da dondurarak ileriki bir zamanda, istediğimiz bir zamanda tekrar çözdürüp hayvanlara naklini gerçekleştiriyoruz' dedi.
Bir embriyonun fiyatı 3 bin 850 TL
Enstitüde üretilen embriyoların yetiştiricilere ulaştırılması amacıyla ticari satışların sürdüğünü belirten İbrahim Cerit, üreticilerin teknolojiyi tanıması ve kullanımının yaygınlaşması amacıyla fiyatların maliyete yakın tutulduğunu ifade etti.
Cerit, 'Yaygınlığının, üreticilerimiz tarafından bilinirliğinin, farkındalığın oluşturulması için biz bunları maliyetine çok yakın bir bedelle satışını gerçekleştiriyoruz. Şu andaki güncel fiyatlarımız bir embriyo başına 3 bin 850 TL civarında. Burada arkadaşlarımız tüm bu satıştan, satış sonrası hizmetlere kadar bütün hizmetleri gerçekleştirmiş oluyoruz. Çalışmanın temel amacı, düşük süt veya et verimine sahip hayvanların bulunduğu işletmelerde genetik kapasitesi yüksek yeni nesiller elde etmek.' dedi.
Öte yandan Cerit, Türkiye’de farklı kurumlarda embriyo transferi konusunda akademik çalışmalar yürütüldüğünü, ancak ticari ve aktif üretim açısından Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün farklı bir konumda bulunduğunu belirtti.
Cerit, 'Akademik olarak bu çalışmalar var ama ticari olarak, aktif olarak şu anda Türkiye'deki tek embriyo üretim merkezi, ticari embriyo üretim merkezi burasıdır' ifadelerini kullandı.
