Doğan ayrıca, üretime devam eden ancak borç yükü altında ezilen çiftçiler için düşük faizli ve uzun vadeli “Çiftçi Nefes Kredisi” uygulamasının hayata geçirilmesini istedi.
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, tarım sektöründe yaşanan finansman sorunlarına dikkat çekti. Artan üretim maliyetleri ve yüksek kredi faizlerinin çiftçinin yatırım yapmasını zorlaştırdığını belirten Doğan, özellikle tarımsal kredilerin mevcut limitlerinin günümüz ekonomik şartlarını karşılamadığını ifade etti.
Ziraat Bankası’nın tarımın finansmanında Türkiye’nin en önemli kuruluşlarından biri olduğunu vurgulayan Doğan, üreticilerin uygun koşullarda finansmana ulaşabilmesi için kredi limitlerinin yeniden düzenlenmesi gerektiğini söyledi.
“Tarım arazilerinde piyasa durma noktasına geldi”
Tarım arazilerinde alım-satım hareketliliğinin ciddi şekilde azaldığını belirten Doğan, üreticinin gelir-gider dengesindeki bozulmaya dikkat çekti.
Doğan, şöyle konuştu:
“Tarla, bağ, sera ve bahçe fiyatları, üç yıl önceki seviyelerin altında satışa çıkarılmasına rağmen maalesef alıcı bulamıyor. Çiftçimizin içinde bulunduğu ekonomik durum ortada. Üreticimiz, ektiği ve diktiği ürünlerin büyük bölümünden yeterli gelir elde edemiyor. Eğer çiftçimiz ürettiği üründen para kazanabilseydi, tarla, bağ, sera ve bahçe fiyatlarının da enflasyon oranında artması beklenirdi. Ancak finansmana erişimin zorlaşması ve kredi faizlerinin yüksek seyretmesi nedeniyle alım gücü ciddi şekilde düştü. Ucuz krediye ve ihtiyaç duyduğu kredi limitine ulaşamayan üretici yatırım yapamıyor. Bu nedenle tarım arazilerinde alım-satım neredeyse durma noktasına geldi” dedi.
Doğan, tarım kredilerindeki üst limitlerin enflasyona paralel olarak artırılması gerektiğini belirterek şu ifadeleri kullandı:
“Bir an önce sübvansiyonlu tarım kredilerinde üst limitlerin enflasyon oranında artırılmasını ve üreticimizin uygun maliyetli finansmana erişiminin kolaylaştırılmasını bekliyoruz. Aksi takdirde ekonomik açıdan zor durumda olan çiftçimizin dayanma gücü daha da azalacaktır. Piyasa şu anda son derece hareketsiz. Hükümetimizin, üreticimizin sorunları daha fazla büyümeden gerekli adımları atmasını bekliyoruz” ifadelerini kullandı.
“2 Milyon TL traktör kredisi üst limiti yetersiz kalıyor”
Çiftçinin üretimde kullandığı en önemli araçlardan biri olan traktörün finansmanında da sorun yaşandığını belirten Doğan, traktör yatırım kredisi için uygulanan 2 milyon TL’lik üst limitin yetersiz kaldığını söyledi.
Doğan, traktörün çiftçi için bir lüks değil, üretimin temel araçlarından biri olduğunu vurgulayarak şöyle konuştu:
“Traktör çiftçinin lüksü değil, üretim aracıdır. Bugün modern bir traktör almak isteyen çiftçimizin karşısına yüksek bedeller çıkıyor. Traktörün fiyatı ne kadar yükselirse yükselsin, sübvansiyonlu kredi üst limitinin 2 milyon lirada kalması üreticiyi yüksek miktarda öz kaynak bulmaya veya daha pahalı finansmana yöneltiyor. Bu da yatırımın ertelenmesine, makine parkının yaşlanmasına ve üretim maliyetinin artmasına neden oluyor” dedi.
Tarımsal girdi maliyetlerine dikkat çekti
Çiftçinin finansman ihtiyacının yalnızca arazi ve traktör yatırımlarıyla sınırlı olmadığını belirten Doğan, üretim sürecindeki maliyet artışlarının da üreticinin yükünü ağırlaştırdığını söyledi.
Haziran 2026’da Tarımsal Girdi Fiyat Endeksi’nin yıllık yüzde 32,06 arttığını hatırlatan Doğan, gübreden mazota, tohumdan elektriğe kadar birçok kalemde yaşanan yükselişin çiftçinin maliyetlerini artırdığını ifade etti.
Doğan, şu değerlendirmede bulundu:
“Gübre, mazot, tohum, ilaç, sulama, elektrik, işçilik ve makine giderleri çiftçinin omuzundaki yükü her geçen gün artırıyor. Ürünün fiyatı aynı oranda artmazken üretim giderleri büyüyor. Üretici bir taraftan yüksek maliyetle üretim yapıyor, diğer taraftan finansmana erişmekte zorlanıyor” ifadelerini kullandı.
Devletin ve Ziraat Bankası’nın çiftçilere yönelik desteklerinin önemli olduğunu belirten Doğan, tarımsal yatırımların güncel maliyetler üzerinden yapıldığına dikkat çekti.
Doğan, “Devletimizin ve Ziraat Bankamızın çiftçiye sağladığı destekleri önemsiyoruz. Tarımda yatırım bugünün fiyatlarıyla yapılıyor; dolayısıyla finansmanın da bugünün rakamlarına göre belirlenmesi gerekiyor” diye konuştu.
“Çiftçiye nefes kredisi verilmeli”
Üretime devam ettiği halde borçlarını ödemekte zorlanan çiftçiler için özel bir finansman modeline ihtiyaç olduğunu belirten Mehmet Akın Doğan, “Çiftçi Nefes Kredisi” uygulamasının hayata geçirilmesi çağrısında bulundu.
Doğan, üreticinin maliyet ve gelir arasındaki dengenin bozulması nedeniyle borç yükü altında kaldığını belirterek şöyle devam etti:
“Çiftçimiz borcunu ödemek istemediği için değil, maliyet ile gelir arasındaki denge bozulduğu için sıkıntı yaşıyor. Üretici tarlasını ekmeye devam ediyor, ülkesine ürün kazandırıyor ancak geçmiş borcunu kapatabilmek için yeni borç almak zorunda kalıyor. Bu döngüyü kırmamız lazım. Üretime devam eden çiftçilerimiz için düşük faizli, uzun vadeli, ve hasat dönemlerine göre geri ödeme planı oluşturulmuş bir 'Çiftçi Nefes Kredisi' hayata geçirilmelidir.”
