Kişisel bilgilerin yanı sıra dijital alışkanlıkları da hedef alan dolandırıcılar; telefon görüşmeleri, kısa mesajlar, sosyal medya ve sahte internet siteleri üzerinden vatandaşları tuzağa düşürmeye çalışıyor. Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Fakültesi Bilgi Güvenliği Teknolojisi Bölümü’nden Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Kızılay, özellikle telefonda SMS şifresi isteyen veya işlemin acil olduğunu söyleyen kişilere karşı dikkatli olunması gerektiğini belirtti.
Dijital ödeme yöntemlerinin yaygınlaşmasıyla birlikte dolandırıcıların yöntemlerinde de önemli değişiklikler yaşanıyor. Nakit kullanımının azalması, kredi kartı ve IBAN üzerinden gerçekleştirilen para transferlerinin artması, siber suçluların bu alanlara yönelmesine neden oluyor.
Sosyal medya hesapları, sahte internet siteleri, telefon görüşmeleri ve kısa mesajlar üzerinden yapılan dolandırıcılık girişimleri giderek daha profesyonel bir görünüm kazanırken, vatandaşların özellikle acele ettirilerek işlem yapmaya zorlandığı belirtiliyor.
“Son derece organize şekilde çalışıyorlar”
Konuyla ilgili İHA muhabirine konuşan Adana Alparslan Türkeş Bilim ve Teknoloji Üniversitesi Bilgisayar ve Bilişim Fakültesi, Bilgi Güvenliği Teknolojisi Bölümü'nden Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Kızılay, nakit kullanımının azalmasıyla birlikte kredi kartı veya IBAN ile para transferi işlemlerinin arttığını söyleyerek, “Bunu fırsat bilen dolandırıcılar insanların acele kazanma ve kaybetme duygularını istismar ediyor. Kurbanları panik oluşturarak hızlı işlem yapmaya zorluyorlar. Bankaların kullandığı SMS ve uygulama bildirimlerine dayalı onay mekanizmaları var. Telefondaki kişi sizden SMS şifresi istiyorsa veya işlemin çok acil olduğunu söylüyorsa bu durum büyük bir risktir. Genellikle yaşlı veya teknolojiye uzak vatandaşlarımızı hedefliyorlar. Son derece organize şekilde sizi ürün uzmanına veya yatırım uzmanına aktardıklarını söyleyip profesyonel bir görünüm vererek dolandırmaya çalışıyorlar” şeklinde konuştu.
“Telefon kapatılmalı”
Dolandırıcının fark edilmesi halinde vakit kaybetmeden telefonun kapatılması gerektiğini ifade eden Kızılay, “Panik yapmadan proaktif ve çok hızlı davranmanız gerekir. Durumu konuşma sırasında fark ettiğiniz an telefonu direkt dolandırıcının yüzüne kapatın. Cihazınıza erişim riskine karşı telefonunuzun mobil internetini derhal kapatın. Hemen bankanızın resmi müşteri hizmetlerini arayarak kredi kartlarınızı hesaplarınızı ve mobil bankacılık işlemlerinizi bloke ettirin. Banka işlemlerinden hemen sonra polis ihbar hattını arayarak durumu bildirin” dedi.
Kızılay, özellikle dolandırıcılık girişiminin fark edildiği anda iletişimin kesilmesinin ve ardından banka ile güvenlik birimlerinin hızlı şekilde bilgilendirilmesinin önemine dikkat çekti.
Yapay zeka dolandırıcılık yöntemlerini değiştirdi
Yapay zekâ teknolojilerindeki gelişmelerin dolandırıcıların kullandığı yöntemlere yeni bir boyut kazandırdığını belirten Kızılay, vatandaşların sosyal medyada paylaştığı içeriklerin de kötü niyetli kişiler tarafından kullanılabileceği konusunda uyardı.
Kızılay, “Örneğin, sosyal medyada paylaştığınız 30 saniyelik bir videoyu kullanarak ses tınınızı, kelimelerinizi ve yüzünüzü kopyalayabiliyorlar. Elde ettikleri bu verilerle sizi yakın bir akrabanızmış gibi arayıp para isteyebiliyorlar. Ayrıca ünlü kişileri, influencer veya YouTuber'ları kopyalayarak takipçilerinden IBAN yoluyla para veya 'yardım' talep edebiliyorlar. Açık kaynak kodlu yapay zeka araçları sayesinde görsel ve işitsel olarak kopyalanmanız, dijital ortamda sizin yerinize konuşulması artık mümkün. Bu organize yapılar, yakınlık ve güven duygunuzu kullanarak sizleri hedef alıyor” ifadelerini kullandı.
Sahte banka sitelerine dikkat
Dolandırıcıların elde ettikleri paraları kısa süre içerisinde farklı dijital varlıklara dönüştürerek yurt dışına çıkarabildiğini belirten Kızılay, vatandaşların şüpheli durumlarda izlemesi gereken adımları da sıraladı.
Kızılay, “İzlenmesi gereken adımlar şunlardır: Durumu konuşma sırasında fark ettiğiniz an telefonu direkt dolandırıcının yüzüne kapatın. Cihazınıza erişim riskine karşı telefonunuzun mobil internetini derhal kapatın. Hemen bankanızın resmi müşteri hizmetlerini arayarak kredi kartlarınızı, hesaplarınızı ve mobil bankacılık işlemlerinizi bloke ettirin. Banka işlemlerinden hemen sonra 112 ihbar hattını arayarak durumu polise bildirin. Eğer panik halindeyseniz veya teknolojiye çok hakim değilseniz, işlemleri hızlı yapabilmek için güvendiğiniz bir yakınınızdan hemen destek isteyin. İnternet tarayıcısından bankanızın numarasını aratırken çok dikkatli olun. Dolandırıcılar bankanın web sitesini birebir kopyalayıp arama sonuçlarında 'reklam' olarak en üste taşıyabilirler. Yanında reklam etiketi olan linklere tıklamayın; bankanın kendi resmi web sitesine girdiğinizden emin olun.” dedi.
Uzmanlar, vatandaşların telefonda kendilerinden şifre veya kişisel bilgi isteyen, para transferi konusunda baskı kuran ya da işlemi acil gerçekleştirmelerini isteyen kişilere karşı temkinli olmaları gerektiğine dikkat çekiyor.
