TMMOB Ziraat Mühendisleri Odası Adana Şube Başkanı Ahencan Tayakısı, ayçiçeğinin Türkiye'nin stratejik tarım ürünlerinden biri olduğunu belirterek, özellikle iklim değişikliği ve su kaynaklarında yaşanan sorunların ardından Çukurova'da da ürünün öneminin giderek arttığını ifade etti.
Türkiye'de ayçiçeği üretiminin ağırlıklı olarak Trakya-Marmara Bölgesi'nde gerçekleştirildiğini hatırlatan Tayakısı, son yıllarda değişen iklim koşullarının üretim desenini etkilediğini ve Çukurova'nın da ayçiçeği açısından daha önemli üretim merkezlerinden biri haline gelmeye başladığını kaydetti.
Ayçiçeğinin dünya ve Türkiye tarımı açısından stratejik ürünler arasında yer aldığına dikkat çeken Tayakısı, dünya genelinde yıllık üretimin yaklaşık 23 milyon ton olduğunu, Türkiye'nin ise 2024 yılında yaklaşık 2,2 milyon tonluk üretimle dünyanın ilk 10 üretici ülkesi arasında bulunduğunu dile getirdi.
“AYÇİÇEĞİ STRATEJİK BİR ÜRÜN”
Ayçiçeğinin Türkiye'de büyük oranda yağlık olarak yetiştirildiğini belirten Tayakısı, ürünün yalnızca bitkisel yağ sanayisi için değil, hayvancılık açısından da önemli bir hammadde olduğunu söyledi.
Tayakısı, “Ayçiçeği, yüksek yağ oranı nedeniyle ülkemizin bitkisel yağ ihtiyacının karşılanmasında önemli bir yere sahiptir. Tohumlarında yüzde 40-52 oranında yağ bulunmaktadır. Yağı çıkarıldıktan sonra geriye kalan küspesi ise yüksek protein içeriği nedeniyle hayvan yemi sektöründe vazgeçilmez bir hammadde olarak kullanılmaktadır” dedi.
Dünyada soya fasulyesinden sonra en fazla tüketilen yemeklik bitkisel yağ kaynaklarından birinin ayçiçeği olduğuna vurgu yapan Tayakısı, bu özelliğiyle ürünün yalnızca tarımsal üretim bakımından değil, gıda ve ülke ekonomisi açısından da stratejik değer taşıdığını ifade etti.
“ÜRETİCİ MUTLAKA DESTEKLENMELİ”
Ayçiçeğinin Trakya-Marmara başta olmak üzere birçok bölgede çiftçilerin önemli geçim kaynaklarından biri olduğunu belirten Tayakısı, üretimin sürdürülebilirliği için üreticiye yönelik desteklerin artırılması gerektiğini söyledi.
Artan gübre, mazot, tohum, sulama ve diğer üretim girdilerinin çiftçinin üzerindeki maliyet baskısını her geçen gün artırdığını ifade eden Tayakısı, ayçiçeğinde dekar maliyetinin 31,51 TL seviyesine ulaştığını belirtti. Açıklanacak alım fiyatının yalnızca maliyeti karşılamasının yeterli olmayacağını vurgulayan Tayakısı, üreticinin emeğinin de korunması gerektiğini dile getirdi.
Tayakısı, “Çiftçinin üretime devam edebilmesi için yalnızca maliyetini karşılayan bir fiyat değil, emeğinin ve sermayesinin karşılığını alabileceği bir gelir elde etmesi gerekiyor. Sürdürülebilir bir ayçiçeği tarımı için üretici kârı da gözetilmeli ve alım fiyatı en az 41-42 TL/kg seviyesinde belirlenmelidir” dedi.
“AYÇİÇEĞİ ÜRETİMİ GIDA GÜVENLİĞİ MESELESİDİR”
Ayçiçeğinin insan sağlığı bakımından da önemli bir besin kaynağı olduğuna dikkat çeken Tayakısı, ürünün içerdiği oleik ve linoleik asit gibi doymamış yağ asitleri ile E vitamini ve antioksidanlar açısından zengin olduğunu ifade etti.
Tayakısı, Türkiye'nin bitkisel yağ ihtiyacında dışa bağımlılığın azaltılması, yerli üretimin güçlendirilmesi ve çiftçilerin üretimde kalabilmesi için ayçiçeği üreticisine sağlanan desteklerin artırılmasının büyük önem taşıdığını sözlerine ekledi.
