Karadeniz üzerinden önemli pazarlara ürün gönderilememesi nedeniyle hasadın geçmiş yıllara kıyasla daha yavaş ilerlediği bölgede, alternatif ihracat güzergahları için çalışma yürütülüyor.
Türkiye’nin narenciye üretiminin yüzde 40’ını tek başına karşılayan Adana’da mayer cinsi limonun hasadı 11 Eylül’de başladı. Turunçgil Kesim ve İhraç Tarihlerini Belirleme Komisyonu tarafından 21 Eylül’de ise limonun ihraç tarihi açıklandı.
Kent genelinde bu yıl 218 bin dönüm alanda limon üretimi yapılırken yaklaşık 710 bin ton rekolte hedefleniyor.
İhracat için alternatif güzergah aranıyor
Adana limonunun önemli ihracat pazarları arasında yer alan Rusya ve Ukrayna’da devam eden savaş nedeniyle Karadeniz’de gemi trafiğinin durması, üreticilerin ihracatla ilgili beklentilerini olumsuz etkiliyor.
Hasadın sürdüğü bölgede ürünün geçmiş yıllara göre daha yavaş kesildiği belirtilirken, tüccarlar da limonun dış pazarlara ulaştırılabilmesi için alternatif güzergah arayışını sürdürüyor.
Öte yandan başta Avrupa ülkeleri olmak üzere çeşitli ülkelere halen Arjantin ve Güney Afrika menşeli limonların ihraç edilmesi, Adana limonuna yönelik talebi de sınırlıyor. Sektör temsilcileri, Arjantin ve Güney Afrika limonlarının eylül ayı sonunda piyasadan çekilmesiyle birlikte ekim ayında yerli limona yönelik ihracat talebinin artmasını bekliyor.
“Alıcı bekliyoruz, alıcılar yok”
Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, üreticinin alıcı beklediğini belirterek ovada geçmiş yıllardaki yoğunluğun henüz oluşmadığını söyledi. Doğan, limon hasadının devam ettiğini ancak kesimin yavaş ilerlediğini belirterek şöyle konuştu:
“Limonun hasadı yapılıyor ama geçmiş yıllara göre hızlı bir kesim yok. Şu an limon hasat olgunluğuna erişti. Yurt dışından talep az ancak Ekim ayı itibarıyla talebin hızlanacağını düşünüyoruz. Çünkü Güney Afrika ve Arjantin limonlarının bitmesi gerekiyor. Bu ay sonunu bekliyoruz. Halen piyasada geçen yıldan kalan yatak limonlar var. O limonlar da şu an toptan 25-30 liradan piyasaya giriyor”
Üretim maliyetlerinin yükseldiğine de dikkat çeken Doğan, limonun tarladan paketleme tesisine ulaşana kadar oluşan giderlerin ürün fiyatını artırdığını belirterek şunları söyledi:
“Bu limonun şu anda tek makas kesimi 8-10 lira arasında satılan fiyatlarla piyasaya sürülüyor. Bunun buradan çıkıp paketleme tesisine gidip çıkması 18-20 lira maliyet. Bir de ürün fiyatını eklediğinizde 28-30 lirayı buluyor. Şu anda alıcı bekliyoruz, alıcılar yok”
“En büyük pazar Rusya, savaş nedeniyle ürün gönderilemiyor”
Rusya ve Ukrayna pazarlarının Adana limonu açısından önemine dikkat çeken Doğan, Karadeniz’de gemi trafiğinin durmasının ihracatı olumsuz etkilediğini ifade etti. Alternatif güzergahlar üzerinde çalışma yapıldığını belirten Doğan şöyle konuştu:
“Şu anda Karadeniz'de gemi trafiği hiç yok. Karayoluyla da ürün gönderme şansımız yok. Bu gemi trafiğinin açılması da şu an gözükmüyor. Ancak İskenderun ve Mersin'den Saint Petersburg, Leningrad'a ürün gitmesi için 17 günlük bir süre gerekiyor. Şu an bakanlıklar bu konuda çalışma yapıyor, Cumhurbaşkanlığımız görüşmeler yapıyor ama henüz açılmadı”
Avrupa pazarında talep var
Avrupa ülkelerinden Adana limonuna yönelik talep bulunduğunu ancak Arjantin ve Güney Afrika menşeli ürünlerin halen piyasada olmasının ihracatı sınırladığını belirten Doğan, bu limonların piyasadan çekilmesiyle birlikte ihracatın hızlanmasını beklediklerini söyledi:
“Polonya'ya ve diğer Avrupa ülkelerine ürün gitmekte ama en büyük pazarımız Rusya, Ukrayna. Maalesef oraya şu anda ürün gönderemiyoruz. Avrupa'dan talep var ama diğer limonların bitmesi gerekiyor. Güney Afrika ve Arjantin limonlarının bu ay sonu itibarıyla bitmesini bekliyoruz. Ekim ayı itibarıyla limon ihracatının hızlanmasını bekliyoruz”
Doğan ayrıca Tarım ve Orman Bakanlığı ile Ticaret Bakanlığı’ndan bu yıl özellikle Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu’nun (DFİF) verilmesini istedi.
Üretici fiyatlardan memnun değil
Limon üreticisi İzzet Tekin de ürün fiyatlarının beklentilerinin altında kaldığını belirterek, 20 dönümlük arazisinden 50-60 ton civarında ürün beklediğini söyledi.
Tekin, “550 ağacımız var. 20 dönüm yerde 50-60 ton civarı ürün bekliyoruz. Fiyatlar tam olarak ederinde değil” diye konuştu.
