Türk Mühendis ve Mimar Odaları Birliği (TMMOB) Mimarlar Odası Adana Şube Yönetim Kurulu tarafından yapılan açıklamada, Çukobirlik binasının yalnızca bir yapı olmadığına dikkat çekilerek, Adana’nın üretim kültürü ve toplumsal belleği açısından büyük önem taşıdığı vurgulandı.
“Simgesel bir değerdir”
Mimarlar Odası Adana Şube Yönetim Kurulu adına yazılı açıklama yapan Şube Başkanı Canan Aksu, Çukobirlik yerleşkesinin Adana’nın yakın tarihine, üretim kültürüne ve toplumsal hafızasına tanıklık ettiğini belirterek,
“Bu yapı binlerce insanın emeğini, alın terini ve Adana’nın üretici kimliğini temsil eden simgesel bir değerdir” dedi.
Aksu, uzun yıllar boyunca binlerce kişiye istihdam sağlayan ve kentin ekonomik ile sosyal yaşamında önemli bir rol üstlenen yapının ortadan kaldırılmasının, Adana’nın kent belleğinden silinmesi anlamına geleceğini ifade etti.
DoCoMoMo Türkiye listesinde yer alıyor
Açıklamada, Çukobirlik Genel Müdürlük Binası ve Misafirhanesi’nin 2019 yılında Türkiye Modern Mimarlık Mirasını Belgeleme ve Koruma Çalışma Grubu (DoCoMoMo Türkiye) tarafından modern mimarlık mirası envanterine kaydedildiği hatırlatıldı. Bu kaydın, yapının 20. yüzyıl modern mimarlık mirası içerisindeki yerini bilimsel ve akademik olarak belgelediği belirtilerek, Çukobirlik binasının yalnızca yerel değil, ulusal ve uluslararası ölçekte korunması gereken bir kültürel miras olduğu vurgulandı.
DoCoMoMo kaydının, yıkım kararına karşı güçlü bir koruma gerekçesi sunduğuna dikkat çekilen açıklamada, yıkım yerine yapının mimari ve tarihsel değerlerini gözeten alternatif çözümler üretilmesi gerektiği ifade edildi.
“Kamusal referans noktasıdır”
1974–1976 yıllarında projelendirilen ve 1976–1978 yılları arasında inşa edilen Çukobirlik binasının, SEY A.Ş. Mimarlık ekibinden Betül Sipahioğlu tarafından tasarlandığını, proje yürütücülüğünü ise Dr. Yalçın Tezcan’ın üstlendiğini hatırlatan Canan Aksu, yapının Türkiye’de çok katlı betonarme modern dönem mimarlığının nitelikli örneklerinden biri olduğunu belirtti.
Aksu, Çukobirlik binasının mimari özelliklerinin yanı sıra Adana’nın sosyo-ekonomik gelişim sürecindeki rolü ve kent siluetindeki belirleyici konumuyla da önemli bir kamusal referans noktası olduğunun altını çizdi.
Açıklamada, Adana’nın tarım ve tekstil tarihine ışık tutan yapının, inşa edildiği dönemde 16’sı büro katı olmak üzere toplam 21 kat yüksekliğiyle kentin en yüksek binası olduğu hatırlatılarak, bugün gelinen noktada bu yapının yıkılmasının kent kimliği açısından onarılması güç sonuçlar doğuracağı vurgulandı.
Kentlerin yalnızca yeni yapılarla değil, geçmişlerini koruyabildikleri ölçüde güçlü ve anlamlı olabileceğini dile getiren Aksu,
“Hafızasını kaybeden kentler, geleceğini de sağlıklı biçimde kuramaz” dedi.
Kamusal yarar vurgusu
TMMOB Mimarlar Odası Adana Şubesi olarak Çukobirlik yerleşkesinin yıkım yerine kamusal yararı esas alan bir dönüşümle kente kazandırılması gerektiğini savunduklarını belirten Aksu, yapının kültür-sanat merkezi, fuar ve kongre alanı ya da halkın kullanımına açık bir kamusal mekân olarak yeniden işlevlendirilebileceğini ifade etti.
Açıklama,
“Yıkım ve rant odaklı değil; koruma, dönüştürme ve yaşatma odaklı bir kentleşme anlayışıyla yetkilileri ve tüm kamu kurumlarını kentin tarihine, belleğine ve ortak geleceğine sahip çıkmaya davet ediyoruz. Çukobirlik binası yıkılmamalı; büyük şehir Adana’nın belleğinde yaşamaya devam etmelidir”
ifadeleriyle sona erdi.
