Adana Kent Konseyi’nce 100. Yıl Çırçır Sanat Merkezi’nde Mikroplastik Kirliliği
konulu forum düzenlendi. Toplantının açılış konuşmalarını Zeydan Karalar,
Adana Büyükşehir Belediyesi Başkan Vekili Güngör Geçer ve Adana Kent
Konseyi Başkanı Haşmet Biçer yaptı.
Forumda; Çukurova Üniversitesi Su Ürünleri Fakültesi’nden Prof. Dr. Sedat
Gündoğdu, Adana ASKİ Çevre ve Koruma Daire Başkanı Dr. Halil Kabak, Mersin
Üniversitesi İktisadi ve İdari Bilimler Fakültesi Öğretim Üyesi Prof. Dr. Ertan
Aktaş ile Greenpeace İletişim Uzmanı Ebru Tutkal söz aldı.
Adana’da mikroplastik kirliliğine dikkat çekmek ve konuya ilişkin farkındalık
oluşturmak amacıyla düzenlenen forumda; Adana’daki plastik atıkların durumu,
geri dönüşüm tesislerinin kapasitesi, ithal edilen plastik atıklar ve bunların
oluşturduğu mikroplastik kirliliği ele alındı.
İLK GÜNDEN İTİBAREN ÇABA SARF EDİYORUZ
Konuyla uzun süredir ilgilenen ve Adana’nın bu konuda yaşadığını sıkıntıların sona
ermesi için çaba gösteren Zeydan Karalar, toplantıda emeği geçenlere teşekkür etti.
Uzun süredir tartışılan ve çevre açısından, Adana açısından son derece önemli olan,
plastik atıkların sulama kanallarında, toprakta ve denizde birkaç yıl önce
görüldüğünün gündeme gelmesinden hemen sonra teyakkuza geçtiklerini belirten
Zeydan Karalar, Valilikte sanayiciler ve geri dönüşümcülerle toplantı yaptıklarını
hatırlattı.
O zaman geri dönüşümcüleri uyardıklarını ve Çevre Şehircilik İl
Müdürlüğü’nce ciddi cezalar kesildiğini anlatan Zeydan Karalar, ruhsatsız işlem
yapan geri dönüşümcülerin de ithalat yapmasının yasaklandığı anlattı.
ADANA İLE İLGİLİ HER KONUDA HASSASİYET GÖSTERMEYE DEVAM
EDECEĞİZ
Beklentilerinin sorunun ortadan kalkması olduğunu ifade eden Zeydan Karalar, bir
süredir fiili olarak belediyle başkanı olmadığını ama resmiyette sıfatı hala taşıdığını
bildirerek, resmi bir sıfatı bulunsa da bulunmasa da yüreğinin Adana ile attığını belirtti
ve kenti ilgilendiren her konuda olduğu gibi çevre konularında hassas olmaya devam
edeceğini söyledi.
İTHAL EDİLEN ATIĞIN YÜZDE 60’I ADANA’YA GELİYOR
Türkiye’nin ithal ettiği atığın yüzde 60’ının Adana’ya geldiğini belirten Zeydan Karalar,
bunların hepsini bertaraf etmenin mümkün olmadığını, bir iki kez dönüştürülen atığın
daha sonra dönüştürülemez hale geldiğini vurgulayarak, sorunun çok önemli
olduğunun altını çizdi.
TEMİZ ÇEVRE PARADAN ÖNEMLİDİR
Zeydan Karalar şunları söyledi: “Yüzyıllarca çevreye zarar verecek bir durum varsa
bu paradan çok daha önemlidir. İşletmelerimiz önemli ama Adana’nın geleceği her
şeyden önemli. Bizler gelecek nesillere sağlıklı, temiz toprak, su, hava, çevre
bırakacak şekilde davranmalıyız. Dolayısıyla ithalat kısıtlanmalıdır. Biz Avrupa’nın
çöplüğü değiliz. Avrupa kendisinin tasfiye edemediği çöpleri, biz tasfiye edelim diye
bize gönderiyor ama biz bunun yüzde 30’unu tasfiye edemiyoruz. Kıyılarımızda
plastik atıklar var. Böylece bertaraf edilemeyen, tasfiye edilemeyen plastik atıklar
suya ya da toprağa atılıyor. Bu atıkların yakılarak yok edilmesi de fazla maliyetli
olduğu için, bunun tercih edilmediğini görüyoruz.”
BÜYÜKŞEHİR ARITMALARI BÖYLE BİR İŞLEV ÜSTLENEMEZ
Son günlerde Adana Büyükşehir Belediyesi’nin bu işin suçlusu gibi gösterilmeye
çalışıldığını ifade eden Başkan Zeydan Karalar şöyle devam etti: “Bizim
arıtmalarımızın böyle bir görevi yok ki! Böyle bir işi bizim arıtmaların kapasitesini yarı
yarıya düşürüyor. Aynı zamanda enerji santrallerimizdeki verimliliği de azaltıyor.
Bizim arıtmamızın kapasitesi zaten kente olan göçlerin ardından mevcut nüfusa bile
yetmiyor. Bizim arıtmamızda ciddi kapasite artırımı yapılması gerekiyor. Bakanlık ve
İller Bankası ile görüştüm ve 65 milyon avro hibe alacaktım. Arkadaşlarımızın yaptığı
projeyi İller Bankası onayladı. Ben görevden alınınca bu para başka şehirlere
yönlendirdi. Bu krediyi yeniden bulup arıtma kapasitemizi artırmak için yoğun çaba
göstereceğiz.”
Daha önce 600 dönüm araziyi geri dönüşümlerin çalışma olanı olarak ayırdıklarını
anlatan Başkan Zeydan Karalar, bu bölgenin konut alanına dönüştürüldüğünü
belirterek, yeni yer tahsis edilmesi halinde hem geri dönüşümcüler için güvenli bölge
oluşturulacağını hem de atıkların bertaraf edilebileceği ifade etti.
İTHALAT YA AZALTILMALI YA DA TAMAMEN YASAKLANMALI
Son olarak atık ithalatının çevreye zarar vermeyecek miktara düşürülmesinin bir
seçenek olduğunu ya da ithalatın tamamen yasaklanması gerektiğini açıklayan
Zeydan Karalar, forumda Adana’nın geleceğiyle ilgili önemli bir sorunun irdelendiğini,
bu problemden birlikte kurtulmayı amaçladıklarını söyleyerek, ilgi gösteren herkese
teşekkür etti.
GÜNGÖR GEÇER: KONU ADANA’NIN GELECEĞİDİR.”
Adana Büyükşehir Belediye Başkan Vekili Güngör Geçer de çok önemli bir sorunun
tartışıldığını vurgulayarak şunları dile getirdi: “Bugün burada çok önemli bir çevre
sorununu konuşmak üzere bir aradayız. Fakat aslında konuştuğumuz mesele
yalnızca plastik ya da mikroplastik kirliliği değildir. Mesele; Adana’nın geleceğidir.
Toprağımızın, suyumuzun, denizimizin, tarımsal üretimimizin ve halkımızın sağlığının
geleceğidir.
Plastik kirliliği artık sadece gözümüzün önünde duran bir atık meselesi değildir.
Plastikler parçalandıkça ortaya çıkan mikroplastikler; su kaynaklarına, toprağa, deniz
ekosistemine ve besin zincirine ulaşabilen, boyutları nedeniyle tespit edilmesi ve
kontrol edilmesi çok daha zor olan ciddi bir çevre sorununa dönüşmektedir. Ve bu
sorun Adana’nın tam da yanı başındadır.
Adana ve Mersin, Türkiye’de plastik geri dönüşüm sektörünün yoğunlaştığı önemli
merkezler arasında yer alıyor. Yurt dışından ülkemize gelen plastik atıkların önemli
bir bölümü bu bölgelerde işleniyor.
Özellikle İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinden Türkiye’ye gönderilen plastik atıkların
geri dönüşüm süreçleri, son yıllarda çevre açısından ciddi tartışmaları da beraberinde
getiriyor.
Adana’da geri dönüşüm tesislerinin bulunduğu bölgelerde yapılan çeşitli
çalışmalarda, sulama kanallarında ve çevrede plastik ve mikroplastik kirliliğine ilişkin
bulgular ortaya konuluyor. Bu tabloyu görmezden gelemeyiz. Çünkü Adana sıradan
bir kent değildir. Adana, Çukurova’nın merkezidir. Seyhan ve Ceyhan nehirlerinin
beslediği, tarımsal üretimin Türkiye açısından büyük önem taşıdığı bir coğrafyadır.
Burada toprağın ve suyun kirlenmesi yalnızca bugünün çevre sorununu yaratmaz.
Yarının gıdasını da tehdit eder. Dolayısıyla plastik atık meselesine yalnızca ‘atık’
olarak bakamayız. Bu mesele aynı zamanda su meselesidir, tarım meselesidir,
ekonomi meselesidir, halk sağlığı meselesidir ve gelecek meselesidir.
Ancak burada önemli bir noktaya daha dikkat çekmek istiyorum. Atık yalnızca
bertaraf edilmesi gereken bir yük değildir. Atık, aynı zamanda ciddi bir ekonomik
kaynaktır. Doğru ayrıştırıldığında, doğru toplandığında ve doğru yöntemlerle geri
kazanıldığında atık; ekonomiye yeniden kazandırılabilecek değerli bir hammaddeye
dönüşmektedir.
Bu nedenle yerinde ve kaynağında atık ayrıştırma sistemlerini çok daha hızlı ve etkin
biçimde hayata geçirmemiz gerekiyor.
Bu sorun tek bir kurumun, tek bir belediyenin ya da tek bir kuruluşun kendi başına
çözebileceği bir sorun değildir. Merkezi idare, büyükşehir belediyemiz, ilçe
belediyelerimiz, üniversitelerimiz, meslek odalarımız, sanayicilerimiz, sivil toplum
kuruluşlarımız ve vatandaşlarımız aynı hedef doğrultusunda hareket etmelidir.
Adana Büyükşehir Belediyesi olarak biz, bu ortak çalışmanın içerisinde üzerimize
düşen her türlü katkıyı ve desteği sunmaya hazırız.
Adana Kent Konseyimizin önderliğinde; üniversitelerimizden akademisyenlerimizin,
Odalarımızın, çevre konusunda çalışma yürüten sivil toplum kuruluşlarımızın ve
gönüllülerimizin katkılarıyla önümüzdeki dönemde nasıl bir yol haritası izleyeceğimizi
belirlemek istiyoruz.”
PLASTİK ATIK İTHALATI VE YARATTIĞI SORUNLARLA İLGİLİ GENEL TEKNİK
BİLGİ
Son yıllarda, İngiltere ve Avrupa Birliği ülkelerinden gelen atıkların yarattığı
mikroplastik kirliliği önemli bir gündem konusu. İngiltereden Türkiyeye gönderilen
plastik atıkların işlendiği Adanadaki geri dönüşüm tesisleri çevresindeki sulama
kanallarında yüksek seviyede mikroplastik ve plastik kirliliği tespit edildiği
belirtilmektedir.
Türkiyenin toplam plastik atık ithalatının yaklaşık %60ı Adana ve Mersin’deki plastik
geri dönüşüm tesislerine gelmektedir. Adana’ya aylık ortalama 40.000 ton civarında
ithal plastik atık girmekte bu da yıllık ortalama 450.000 – 500.000 ton ithal atığa
karşılık geliyor.
Özellikle Adana ve Mersin özelinde bu konu geniş bir yer tutmakta ve mikroplastik
kirliliğinin etkisiyle denizlerimizin ciddi oranda zarar gördüğü yapılan çalışmalarla
tespit edilmiştir. Adana gibi verimli topraklara sahip bir bölgede plastiklerin etkisi
insan sağlığını da etkilemektedir.
Adana Kent Konseyi Başkanı Haşmet Biçer’in de açılış konuşması yapmasının
ardından, forum konuşmacıları etkili sunumlar yaptı.
