Seyhan Nehri'ne bağlı kanallarda yoğun şekilde görülen mikroplastik kirliliğiyle ilgili Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı ekipleri bölgede inceleme yaparak sudan numune aldı.
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekçi, Akdeniz'e ulaşan mikroplastik kirliliğine ilişkin yürütülen çalışmalar hakkında bilgi verdi. Ekmekçi, denetimler kapsamında 52 tesise toplam 118 milyon 211 bin 499 TL ceza uygulandığını ve 19 tesisin faaliyetinin durdurulduğunu açıkladı.
Adana ve Mersin'deki geri dönüşüm tesislerinde Avrupa'dan ithal edilen plastik atıkların işlenmesi sonrasında ortaya çıkan plastiklerin çevreye ve Akdeniz'e karışmasıyla oluşan mikroplastik kirliliğinin Antalya sahillerine kadar ulaştığı belirtildi.
Bakanlık tarafından Akdeniz Bölgesi'nde kıyı ve denizlerde mikroplastik atıkların görülmesinin ardından denetimler artırıldı. 1 Temmuz'dan itibaren Adana, Antalya, Gaziantep, Hatay, Mersin ve Muğla'da Atıksu Arıtma Tesisi ve Plastik Geri Dönüşüm tesislerine yönelik 604 denetim gerçekleştirildi. Denetimlerde 19 tesisin faaliyetleri durdurulurken, 52 tesise toplam 118 milyon 211 bin TL idari para cezası uygulandı.
Adana'daki kanallarda mikroplastik yoğunluğu dikkat çekti
Adana'nın merkez Seyhan ilçesine bağlı Gölbaşı Mahallesi'nde bulunan Seyhan Nehri TD-8 ile TD-0 kanallarının birleşim noktasında yoğun mikroplastik kirliliği tespit edildi.
Kanallardaki mikroplastiklerin akıntıyla birlikte Akdeniz'e taşındığı, buradan da kıyı boyunca farklı bölgelere ulaşabildiği belirtildi.
Bölgeye mobil laboratuvar gönderildi
Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Çevresel Etki Değerlendirmesi, İzin ve Denetim Genel Müdürü Fatih Ekmekçi, beraberindeki ekiplerle bölgede incelemelerde bulundu. Ekipler tarafından kanaldan alınan su örneklerinin analiz edileceği ve sudaki mikroplastik oranı ile olası etkilerinin ortaya konulacağı bildirildi.
İncelemelerin ardından gazetecilere açıklamalarda bulunan Ekmekci, mikroplastik ve plastik atıklarla ilgili saha çalışmalarının sürdüğünü belirterek, mobil atık su laboratuvarının da bölgede analiz çalışması gerçekleştireceğini söyledi.
Türkiye genelinde 2021 yılından bu yana plastik ve geri dönüşüm tesislerine yönelik 43 bin 96 denetim gerçekleştirildiğini aktaran Ekmekci, "2 bin 866 denetim sonucunda 2 milyar 300 milyon TL ceza yazdık, 322 faaliyeti de durdurduk" dedi.
"19 tesisi faaliyetten men ettik"
Akdeniz'e akan nehirlerle ilgili Adana, Antalya, Muğla, Gaziantep ve Mersin'de 1 Temmuz itibarıyla 604 denetim gerçekleştirildiğini belirten Ekmekci, "52 tesise 118 milyon 211 bin 499 TL ceza kestik. 19 tesisi faaliyetten men ettik. Adana bazında değerlendirecek olursak 105 tesisle ilgili çalışma yaptık. 11 tesise işlem uyguladık, 11 tesise 25 milyon 850 bin lira ceza kestik. 5 tesisi faaliyetten men ettik" diye konuştu.
"Plastikler arıtılmadan doğaya bırakılırsa denize ulaşacak"
TD-7 kanalında yüzeyde görülen mikroplastik kirliliğine dikkat çeken Ekmekci, Seyhan Arıtma Tesisi'nin by-pass hattında da yoğun şekilde mikroplastik kirliliği görüldüğünü söyledi.
Ekmekci, "Burada bir gerçeklikle yüzleşmemiz gerekiyor. Yerel yönetimler bu anlamda atık su ve kanalizasyon hattıyla ilgili çalışmalarını düzenli bir şekilde uygulamazsa, atık su arıtma tesisleri düzenli çalışmazsa ve by-pass niteliğinde plastikler arıtılmadan doğaya bırakılırsa sonuç şu an gördüğünüz üzere bu şekilde denize ulaşacak şekilde ilerliyor" ifadelerini kullandı.
"ODTÜ ile birlikte konuyu çalışıyoruz"
Kanalizasyon hatlarının temizlenmesi ve arıtma tesislerinin düzenli çalıştırılmasının önemine vurgu yapan Ekmekci, çalışmaların sürekli şekilde sürdürülmesi gerektiğini belirterek şunları söyledi:
"Bu yıl yağışların da fazla olması nedeniyle kanallarda biriken mikroplastikler suyun yoğunluğuyla birlikte kütlesel olarak harekete geçti. Bu, bizim tabir ettiğimiz şekilde bir nevi kusma. Bir şekilde Akdeniz'e ilk defa bu tüm kirlilik kusmuş oldu. Bu da ilk etapta Akdeniz'e ulaşmış oldu. Türkiye genelinde 428 noktada deniz izleme çalışması yürütülüyor. Akdeniz'e özel olarak 10 sabit noktada mikroplastik ve plastik atıklar inceleniyor. Taşucu Limanı'ndan Antalya'ya kadar halihazırda bu işi verdiğimiz yüklenici ODTÜ ile birlikte konuyu çalışıyoruz. ODTÜ'nün gemisi bakanlıkla birlikte bu çalışmaları yürütüyor."
ODTÜ tarafından yapılan ilk tespitlerde Taşucu Limanı'ndan Antalya kıyıları eksenine kadar yüzeysel olarak mikroplastik kirliliğinin bulunduğunun belirlendiğini aktaran Ekmekci, söz konusu kirliliğin mevsim şartlarıyla bağlantılı olduğunun ifade edildiğini söyledi. Ekmekci, değerlendirmelerin yıllık raporlarla kamuoyuna bildirildiğini kaydetti.
"Gerekli olursa kapatırız"
Çevreyi kirleten işletmelere müsaade edilmeyeceğini vurgulayan Ekmekci, "Ancak çevreyi kirleten, havayı, suyu ve Mavi Vatanımızı kirleten hiçbir kişiye, hiçbir kuruma müsaade etmeyeceğiz, müsamaha göstermeyeceğiz. Çevre Kanunu'nun bize vermiş olduğu yetkiyi en iyi şekilde kullanacağız. Gerekli olursa kapatırız. Hiçbir zaman bu işin arkasında kimse 'Bu işi devam ettireyim' diye düşünmesin. Biz bunun net anlamda arkasındayız" diye konuştu.
Mikroplastiklerin tarımsal sulama ve içme suyu açısından oluşturabileceği risklere ilişkin de değerlendirmelerde bulunan Ekmekci, doğadaki her unsurun belirli limitleri bulunduğunu belirterek, "Her şeyin fazlası zarar. Bunların hepsinin limitleri var. Şu an Çukurova tarım bölgesi. Bu kanallar aslında normalde drenaj kanalı. Yani burada biz bu kanallara şu an kanalizasyon vazifesi yüklemiş durumdayız. Aslında bizim en büyük sıkıntımız bu" dedi.
Yerel idarelerin görevlerini düzenli şekilde yerine getirmesi gerektiğini vurgulayan Ekmekci, arıtma tesislerinin çalıştırılması ve katı atıkların düzenli şekilde toplanmasının önemine dikkat çekti. Yollarda ve çevrede bırakılan katı atıkların zamanla kanallara karıştığını belirten Ekmekci, bunun önüne geçilmesi gerektiğini söyledi.
Söz konusu kanalın DSİ Genel Müdürlüğü tarafından kullanılan bir hat olduğunu belirten Ekmekci, bölgedeki kirliliğin tarımsal faaliyetleri de etkilediğini ve bu konuda çalışmaların düzenli şekilde yürütülmesi gerektiğini ifade etti.
