Emekli öğretmen olan Can, yıllara dayanan tecrübesiyle hem üretim yapıyor hem de yetiştirdiği öğrenciler aracılığıyla bu geleneksel sanatı gelecek nesillere aktarıyor.
Kozan’da ney yapımını başlatan isim olarak bilinen Can, evinin bodrum katındaki atölyesinde yarım asra yaklaşan emeğini sürdürdüğünü ifade etti. Neyle tanışma hikâyesini anlatan Can, "Bir arkadaşımın evinde bir ney metodu gördüm. İçinde bir Muş türküsü dikkatimi çekti. O kitabı aldım. Metot, rahmetli Süleyman Evgüner'e aitti. Oradan neyin nasıl yapıldığını, nasıl üflendiğini, nasıl çalındığını öğrendim. 'Ben bunu yaparım' dedim ve kamış toplamaya başladım" dedi.
Ney yapımının sabır ve titizlik gerektirdiğini belirten Can, her kamışın bu iş için uygun olmadığını vurguladı. "Her kamış neye gelmez. Kamışların boğum aralıklarının birbirine yakın ve dengeli olması gerekir. Tarladan kesip getiriyoruz ama hemen olmuyor. En az bir yıl kuruması gerekiyor. Bizim bölgemiz sıcak olduğu için bazen altı ay da yeterli oluyor. Kuruduktan sonra dış kabuğunu temizliyoruz, içini açıyoruz ve neyin yapım aşamasına geçiyoruz" diye konuştu.
Neyin farklı türleri olduğunu da dile getiren Can, 24 çeşit ney bulunduğunu ve her birinin kendine özgü ölçü ve ses karakterine sahip olduğunu ifade etti.
Sanatını paylaşmanın önemine değinen Yunus Can, yetiştirdiği öğrencilerle bilgisini aktardığını belirterek, "Bu birikim sadece benimle gitmesin istedim. Birçok kişiye öğrettim. Şimdi burada yapan birkaç arkadaşımız var. Takıldıkları yerde hala yardımcı oluyorum. Toplanırız, meşk yaparız. Ama gençler biraz uzak. Neye rağbet az, fakat gönül verenler var" dedi.
Neyle Yunus Can sayesinde tanıştığını söyleyen Zahit Emre Sönmez ise ustasının bölge için önemli bir değer olduğunu belirtti. Sönmez, "Yunus hocamla yıllar önce tanıştık. Neylerinden aldık, birlikte meşk yaptık. Ney yapımı gerçekten zor bir iş. Ben de denemeler yaptım ama kolay değil. Kozan'da böyle bir atölyenin ve böyle bir ustanın olması büyük bir avantaj. Değerinin bilinmesi ve desteklenmesi gerekiyor" ifadelerini kullandı.
