Etkinlikte, Köy Enstitülerinin Türkiye’nin eğitim tarihinde üstlendiği rol ve Cumhuriyet dönemine katkıları ele alındı.
Konferansta konuşan Adana eski Kültür Müdürü ve Atatürkçü Düşünce Derneği Şube Başkanı Mehmet Göl, Köy Enstitülerinin Cumhuriyet’in en önemli kazanımlarından biri olduğunu vurgulayarak, bu eğitim modelinin devam etmesi gerektiğini dile getirdi.
Köy Enstitüleri Marşı Salonda Yankılandı
Düziçi Köy Enstitüsü mezunlarından İbrahim Gülden, kemanıyla Köy Enstitüsü Marşı’nı seslendirerek salonda duygusal anlar yaşanmasına neden oldu. Konferansta Mehmet Göl, 1937-1946 yılları arasında Türkiye genelinde 21 Köy Enstitüsünün kurulduğunu, bu kurumların nüfusun büyük çoğunluğunu oluşturan köylü ve çiftçilere destek amacı taşıdığını belirtti.
“İftira ve Yalanlarla Kapatıldı”
Köy Enstitülerinin tamamen Türk eğitimcilerin eseri olduğunu ifade eden Mehmet Göl, kurumların uzun ömürlü olmasının engellendiğini söyledi. Göl konuşmasında şu ifadeleri kullandı:
“Köy Enstitüleri’nin kurulmasında dönemin çağdaş, Atatürkçü, Laik, Demokrat Milli Eğitim Bakanı Hasan Ali Yücel ile eğitimci İsmail Hakkı Tonguç’un ve diğer özverili eğitimcilerin hakkı ödenemez. 21 merkezde açılan enstitü öğrencileri her sabah çok erken saatte uyanarak derslere zeybek, halkoyunları oynayarak başlarlardı. Amaç köylere öğretmen yetiştirmekti. Kızlar ve erkekler birlikte ders görürdü. Yaşayarak ve uygulayarak genel kültür başta olmak üzere; tarım, inşaat, teknik konularda nitelikli, laik, bilimsel dersler verilirdi. Öğrenciler her türlü müzik aleti çalmayı öğrendiler. Çok değerli hocalar yetişti. Ne yazık ki iftira ve yalanlarla, komünist yetiştiriliyor suçlamasıyla kapatılmasını sağlandı.”
“Türk Bayrağı Yırtıldı” İddiaları
Mehmet Göl, Köy Enstitülerine yönelik asılsız iddiaların ortaya atıldığını belirterek, bazı çevrelerin öğrencilere yönelik,
“Türk bayrağı yırtılar”, “Türk bayrağını temizlik için kullandılar”, “Kızlar ve erkekler birlikte uyuyorlar”
şeklinde iftiralar attığını öne sürdü.
Göl, konuşmasını şu sözlerle tamamladı:
“Burada Fakir Baykut, Ümit Kaftancıoğlu. Talip Apaydın. Pakize Türkoğlu, Dursun Akçam, Mehmet ve Hatun Birsen Başaran, Mahmut Makal ile nice yazar ve düşünür yetişti. Şayet Köy Enstitüleri devam etseydi 40 defa NASA yapardı. Çin başta olmak üzere birçok ülke bizim Köy Enstitülerini model aldılar”
“Heykelleri Dikilmeliydi”
Panelde söz alan Mehmet Yaşar Yılmaz ise Köy Enstitüsü mezunları arasında yüz kızartıcı bir olaya rastlanmadığını ifade ederek, mezunların üretime sağladığı katkılara dikkat çekti. Yılmaz, Köy Enstitülerinin toplamda 15 bin dönüm araziyi tarıma kazandırdığını, 150 büyük inşaat, 210 öğretmenevi, 20 uygulama okulu, 30 ambar, 48 ahır ve samanlık, 12 elektrik santrali, 16 su deposu ile 100 kilometre yol ve sulama kanalı inşa ettiğini söyledi.
Etkinliğe Yeni Nesil Köy Enstitüleri Derneği Başkanı Prof. Dr. Ali Kocabaş, Köy Enstitüsü mezunları ile aileleri de katıldı.
