Çukurova Üniversitesi'nde gerçekleştirilen araştırmalar kapsamında kuraklığa dayanıklı yeni çilek genotipleri geliştirilirken, kuraklıkla ilişkili aday genlerin belirlenmesinde de önemli sonuçlar elde edildi.
Araştırma kapsamında geliştirilen çeşit adayları farklı bölgelerde adaptasyon ve verim denemelerine alınırken, yüksek kuraklık toleransı gösteren genotiplerin üretime kazandırılması hedefleniyor.
Çukurova Üniversitesi Ziraat Fakültesi Bahçe Bitkileri Bölümü Öğretim Üyesi Prof. Dr. Nasibe Ebru Yaşa Kafkas, iklim değişikliğinin tarımsal üretim üzerindeki etkilerine dikkat çekerek, kuraklığa dayanıklı çeşitlerin gelecekte üreticiler için önemli bir alternatif oluşturacağını söyledi.
"Yeni çilek çeşitlerinin geliştirilmesi"
Çileğin suya ihtiyaç duyan bir bitki olduğunu vurgulayan Kafkas, şu ifadeleri kullandı:
"Çilek yetiştirmeye kalktığınız zaman mutlaka su olması gerekiyor. Çilek suyu seven bir bitki. Çünkü yüzlek köklere sahip, geniş yaprakları var ve meyvesi de bol su içeriyor. O yüzden susuz çilek yetiştiriciliği yapmak mümkün değil."
Projede iki temel hedef bulunduğunu belirten Kafkas, şöyle konuştu:
"Amacımız çilekte kurağa toleransla ilgili aday genlerin belirlenmesidir. İkincisi ise kurağa tolerans derecesi yüksek yeni çilek çeşitlerinin geliştirilmesidir. Bu proje sonunda üreticilerimiz kurağa toleransı yüksek yeni çilek çeşitlerini yetiştirme fırsatı bulabilecekler."
"Çilekte kurağa dayanıklılıkla ilgili aday genlerin belirlenmesi"
Çilek ıslah çalışmalarının uzun yıllar alan bir süreç olduğuna dikkat çeken Kafkas, biyoteknolojik yöntemlerle bu sürenin kısaltılmasının amaçlandığını belirterek şunları söyledi:
"Bu amaçla projemizde çilekte kurağa dayanıklılıkla ilgili aday genlerin belirlenmesini hedefledik. Islahçılar için yeni genetik materyaller üretmiş olacağız. Ayrıca ıslahtaki süreyi kısaltacak markörler geliştirmiş olacağız."
Topraksız Tarımda da Test Ediliyor
Geliştirilen çeşitlerin yalnızca tarlada değil, farklı üretim modellerinde de başarı göstermesinin hedeflendiğini ifade eden Kafkas, üreticilere yüksek verimli ve kaliteli çeşitler sunmak istediklerini belirtti.
"Biz üreticilere sunabileceğimiz verimli, kaliteli yeni çilek çeşit adayları ve fideler geliştiriyoruz. Yeni çeşitleri geliştirirken piyasadaki mevcut çeşitlerle aynı ya da daha üstün özelliklere sahip olmalarını hedefliyoruz" diyen Kafkas, çeşit adaylarının topraksız kültür sistemlerinde de denendiğini aktardı.
Bazı çeşitlerin topraksız üretim sistemlerine uyum sağlayamadığını belirten Kafkas, şu değerlendirmede bulundu:
"Bazı çeşitler toprakta çok güzel performans sağlıyor. Ancak bazı çeşitler kuraklık stresine, aşırı suya ya da susuzluğa hassasiyet gösterdiği için topraksız kültürde yetiştirilemiyor. Bu nedenle geliştirdiğimiz çeşit adaylarını topraksız kültürde de deniyoruz."
Çalışmaların tamamlanmasıyla birlikte kuraklığa daha dayanıklı, verimli ve kaliteli yeni çilek çeşitlerinin üreticilerle buluşturulması hedefleniyor.
