Kozan’a bağlı Hamamköy Mahallesi’nde üreticiler mısır hasadına başladı. Ancak nisan ayında etkili olan dolu ve sel, ekili alanlarda önemli zarara yol açtı. Üreticiler, aşırı yağışların yanı sıra bazı tarlalarda mantar hastalığının görülmesi nedeniyle rekoltenin düştüğünü ifade etti.

Geçmiş yıllarda dönüm başına yaklaşık 1,5 ton mısır alınan bölgede, bu yıl yağışların etkisiyle bazı tarlalarda verimin 500 kilogram seviyelerine kadar gerilediği, genel olarak ise 1 ton civarında ürün elde edildiği kaydedildi.

“Bu seneki verimler bölgemizde çok düşük”

Üretici ve bölgede tüccarlık yapan Onur Ünaldı, yağışların üretimi olumsuz etkilediğini belirterek, 'Bu seneki verimler bölgemizde çok düşük. Yağışların çok olması nedeniyle çiftçiler zorluk yaşıyor. Dolunun vurmadığı alanlarda da aşırı yağış nedeniyle rekolte kısmen düşük ve mantar hastalığı görüldü. Fiyat Mısır nişastadan yağa kadar birçok alanda kullanılıyor. Kalitesi yüksek olan ve dönümden 1,5 ton ürün alınan bir bölgeydi. Ama yağışlardan dolayı şu anda yaklaşık 1 ton civarında rekolte var' dedi.

Bölgede yaklaşık 500-600 dönüm alanda mısır üretimi yaptıklarını belirten üretici Muhammed Çetin ise dolu ve selin tarlalarda ciddi hasara neden olduğunu söyledi.

Çetin, 'Bölgede 500-600 dönüm alanda mısır ekimi yapıyoruz. Dolu vuran alanlar yaklaşık 600 kilo verdi. Dolu vuran alanlarda çok fark var. Yaklaşık bin 200 kilogram verecek gibi görünüyor' diye konuştu.

Tarım ve Orman Bakanlığı Tarımsal Araştırmalar ve Politikalar Genel Müdürlüğü (TAGEM) koordinasyonunda yürütülen “Anadolu Alacası Geliştirme Projesi” kapsamında başlatılan çalışmalar, 2018 yılında ticari embriyo üretim merkezine dönüştürüldü.

Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürlüğü Hayvansal Biyoteknoloji Laboratuvarı’nda sığırlarda embriyo üretimi, dondurulması ve transferine yönelik çalışmalar yürütülüyor. Enstitü, Türkiye’de ilk ve tek ticari embriyo üretim merkezi olarak faaliyetlerini sürdürüyor.

770 embriyo donduruldu, 604 buzağı dünyaya geldi

Proje kapsamında, dünya genelinde yüksek et ve süt verimliliğine sahip sığırlardan elde edilen toplam 770 embriyo donduruldu. Enstitünün Hayvancılık İşletmesi’nde gerçekleştirilen embriyo transferleri sonucunda ise 604 buzağı dünyaya geldi.

Enstitü tarafından 2022 yılından bu yana yetiştiricilere dondurulmuş ticari sığır embriyosu satışı da yapılıyor. Embriyo transfer teknolojisinin yaygınlaştırılması ve üreticilerin bu teknolojiyle tanıştırılması amacıyla satışlar maliyete yakın fiyatlarla gerçekleştiriliyor.

Çalışmalarla Türkiye şartlarına uygun, test edilmiş ve yüksek genetik kapasiteye sahip boğaların geliştirilmesi, kaliteli sperma üretiminde dışa bağımlılığın azaltılması ve sığırlarda kısa sürede genetik ilerleme sağlanması hedefleniyor.

“Bir hayvandan 18-20 embriyo elde edilebiliyor”

Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü Müdürü İbrahim Cerit, İHA muhabirine yaptığı açıklamada, Hayvansal Biyoteknoloji Laboratuvarı’nda embriyoların elde edilmesi, dondurulması ve transferine yönelik çalışmaların 2018 yılından bu yana ticari olarak sürdürüldüğünü belirtti.

Cerit, 'Şu ana kadar büyükbaş hayvancılıkta, yani sığırlarda 770 embriyomuzu dondurmuş durumdayız. Satışlarımız devam ediyor. 2018 yılında Bakanlığımız tarafından alınan bir karar ile ticari embriyo üretim merkezi haline evrildi. Özellikle genetik olarak süt verimi yüksek kapasiteye sahip donör inekleri kullanıyoruz. Aynı zamanda dünyada bilinen, özellikle ilk 10'a giren boğaların spermalarını da ithal ederek burada yüksek vasıflı, yüksek genetik vasıflı embriyoları elde etmiş oluyoruz' dedi.

Uygulanan yöntem sayesinde tek bir hayvandan çok daha fazla embriyo elde edilebildiğini belirten Cerit, 'Normal şartlarda bir inekten bir yıl içerisinde bir tane yavru elde edersiniz. Ancak bizim bu yöntem ile, yani çoklu yumurtlatma yöntemiyle embriyo elde etme çalışmalarında bir hayvandan 18 ila 20 adet embriyo teşekkülü sağlanabiliyor' diye konuştu.

Dondurulan embriyolar yıllar sonra kullanılabiliyor

Laboratuvarda elde edilen embriyoların kalite kontrolünden geçirildiğini anlatan Cerit, uygun embriyoların taze olarak taşıyıcı hayvanlara transfer edilebildiğini, dondurulan embriyoların ise ihtiyaç duyulduğunda çözdürülerek kullanılabildiğini söyledi.

Cerit, 'Embriyolar daha sonra laboratuvar ortamında kalitesine göre seçiliyor. Eğer taze transfer yapılacaksa bunları taşıyıcı düvelere, ya da dondurarak ileriki bir zamanda, istediğimiz bir zamanda tekrar çözdürüp hayvanlara naklini gerçekleştiriyoruz' dedi.

Bir embriyonun fiyatı 3 bin 850 TL

Enstitüde üretilen embriyoların yetiştiricilere ulaştırılması amacıyla ticari satışların sürdüğünü belirten İbrahim Cerit, üreticilerin teknolojiyi tanıması ve kullanımının yaygınlaşması amacıyla fiyatların maliyete yakın tutulduğunu ifade etti.

Cerit, 'Yaygınlığının, üreticilerimiz tarafından bilinirliğinin, farkındalığın oluşturulması için biz bunları maliyetine çok yakın bir bedelle satışını gerçekleştiriyoruz. Şu andaki güncel fiyatlarımız bir embriyo başına 3 bin 850 TL civarında. Burada arkadaşlarımız tüm bu satıştan, satış sonrası hizmetlere kadar bütün hizmetleri gerçekleştirmiş oluyoruz. Çalışmanın temel amacı, düşük süt veya et verimine sahip hayvanların bulunduğu işletmelerde genetik kapasitesi yüksek yeni nesiller elde etmek.' dedi.

Öte yandan Cerit, Türkiye’de farklı kurumlarda embriyo transferi konusunda akademik çalışmalar yürütüldüğünü, ancak ticari ve aktif üretim açısından Doğu Akdeniz Tarımsal Araştırma Enstitüsü’nün farklı bir konumda bulunduğunu belirtti.

Cerit, 'Akademik olarak bu çalışmalar var ama ticari olarak, aktif olarak şu anda Türkiye'deki tek embriyo üretim merkezi, ticari embriyo üretim merkezi burasıdır' ifadelerini kullandı.

“Türkiye-Irak anlaşmasını çok önemli buluyoruz”

Bakü-Tiflis-Ceyhan (BTC) Boru Hattı’nın resmi açılışının 13 Temmuz 2006’da yapıldığını hatırlatan Kıvanç, Ceyhan’ın enerji ve sanayi alanındaki potansiyeline ilişkin değerlendirmelerde bulundu.

Türkiye ile Irak arasında 1 Ağustos’ta imzalanan bir yıllık anlaşmanın Ceyhan’ın stratejik önemini daha da artırdığını belirten Kıvanç, 'Bu anlaşmayla Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı üzerinden günlük 750 bin varillik petrol taşıma kapasitesinin kullanılması konusunda önemli bir adım atılmış oldu' dedi.

Anlaşmayla Irak petrolünün Ceyhan üzerinden dünya piyasalarına ulaştırılmasının devamlılığının güvence altına alındığını ifade eden Kıvanç, bunun iki ülke arasında daha kapsamlı ve uzun vadeli enerji iş birliğinin önünü de açacağını söyledi.

“Ceyhan'ın kapasitesi 2,5 milyon varile çıkabilir”

Türkiye-Irak Ham Petrol Boru Hattı’nın mevcut kapasitesinin günlük 1,5 milyon varil olduğunu belirten Kıvanç, hattın 2,5 milyon varile kadar çıkabilecek bir potansiyel taşıdığını kaydetti.

Dünya genelindeki günlük petrol ihtiyacının yaklaşık 103 milyon varil olduğunu ifade eden Kıvanç, '1,5 milyon varillik kapasite dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 1,5'ine karşılık geliyor. 2,5 milyon varillik potansiyelin hayata geçmesi halinde ise Ceyhan'ın küresel petrol ticaretindeki ağırlığı çok daha fazla artacaktır' diye konuştu.

“Ceyhan'da 3-3,5 milyon varillik petrol ticareti potansiyeli var”

BTC Boru Hattı üzerinden Ceyhan’a günlük yaklaşık 550-600 bin varil petrol geldiğini belirten Kıvanç, hatta yaklaşık 400 bin varillik kullanılmayan kapasite bulunduğunun ifade edildiğini söyledi.

Irak’tan gelebilecek 2,5 milyon varillik potansiyel ile BTC’nin mevcut ve kullanılabilecek kapasitesinin birlikte değerlendirilmesi halinde Ceyhan’da günlük 3-3,5 milyon varillik petrol ticareti potansiyelinin ortaya çıkabileceğini belirten Kıvanç, bu miktarın dünya petrol ihtiyacının yaklaşık yüzde 3-3,5’ine karşılık geldiğini kaydetti.

Kıvanç, söz konusu rakamların Ceyhan’ın küresel enerji ticaretindeki stratejik konumunu açıkça ortaya koyduğunu ifade etti.

“Türkiye'ye yıllık 500 milyon dolarlık gelir potansiyeli”

Türkiye-Irak anlaşmasının ülke ekonomisi açısından da önemli bir potansiyel taşıdığını belirten Kıvanç, günlük 750 bin varillik kapasitenin kullanılmasıyla Türkiye’nin yıllık yaklaşık 500 milyon dolar, bugünkü kurla yaklaşık 25 milyar liralık gelir elde edebileceğini söyledi.

Kıvanç, 'Bütün bu rakamlar bize şunu gösteriyor: Ceyhan artık yalnızca petrolün Türkiye'ye giriş yaptığı bir terminal değil, küresel enerji ticaretinde çok daha büyük bir rol üstlenebilecek stratejik bir merkezdir' ifadelerini kullandı.

“Ceyhan'ı Rotterdam'a dönüştürebiliriz”

Ceyhan-Yumurtalık bölgesinin enerji, sanayi ve lojistik yatırımlarıyla bir bütün olarak değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Kıvanç, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’ın yaptığı “Rotterdam” benzetmesini önemli bulduklarını söyledi.

Bölgenin yalnızca Rotterdam’a değil, Jurong Adası veya Suudi Arabistan’ın Cübeyl Limanı’na da benzer bir yapıya kavuşabileceğini belirten Kıvanç, 'Rotterdam yalnızca petrolün geldiği bir liman değil. Petrol ürünlerinin depolandığı, ticaretinin yapıldığı, işlendiği, rafinerilerin, petrokimya tesislerinin, lojistik merkezlerinin ve sanayi yatırımlarının bir arada bulunduğu büyük bir ekonomik ekosistem. Ceyhan için de bizim hedefimiz tam olarak bu olmalı' dedi.

Kıvanç, Ceyhan’ın böyle bir merkeze dönüşebilmesi için geçmişe kıyasla çok daha güçlü bir altyapıya ve stratejik konuma sahip olduğunu ifade etti.

“Ceyhan-Yumurtalık, Adana'nın stratejik rotası”

Türkiye’nin ve Adana’nın stratejik rotasının Ceyhan-Yumurtalık bölgesi olduğunu dile getiren Kıvanç, enerji, kimya ve petrokimya yatırımlarının tamamlanmasıyla bölgenin Akdeniz çanağının önemli üretim üslerinden biri haline gelebileceğini söyledi.

Kıvanç, 'Buradaki petrolü yalnızca taşıyıp dünya piyasalarına göndermek yerine, Ceyhan'da depolayabilir, ticaretini yapabilir, rafineri ve petrokimya yatırımlarıyla katma değerli ürünlere dönüştürebiliriz' diye konuştu.

Bu modelin hayata geçirilmesiyle Ceyhan’ın yalnızca bir enerji terminali olmaktan çıkıp enerjinin sanayiye, sanayinin ise ihracata dönüştüğü uluslararası bir üretim ve ticaret merkezine dönüşebileceğini belirtti.

“Adana'nın ihracatında 10-20 milyar dolarları konuşabiliriz”

Adana’nın 2025 yılında yaklaşık 3 milyar dolarlık ihracat gerçekleştirdiğini hatırlatan Kıvanç, bölgede planlanan yatırımların tamamlanması halinde Adana’nın ihracatında 10-20 milyar dolar seviyelerinin konuşulabileceğini söyledi.

Ceyhan-Yumurtalık hattının sanayinin geleceğinde stratejik bir üretim koridoru olarak öne çıktığını belirten Kıvanç, bölgede enerji, kimya ve petrokimya alanlarında önemli yatırımlar gerçekleştirildiğini ifade etti.

“Üç endüstri bölgesi önemli bir sanayi altyapısı oluşturuyor”

Bölgede kurulacak üç endüstri bölgesinin yanı sıra Adana Yumurtalık Serbest Bölgesi ve Ceyhan Kimya Endüstri Bölgesi’nin güçlü bir sanayi altyapısı oluşturduğunu belirten Kıvanç, yatırımların birbiriyle entegre edilmesinin büyük bir fırsat yaratacağını söyledi.

Kıvanç, 'Enerji, kimya, petrokimya, üretim, lojistik ve ticaretin aynı ekosistem içerisinde gelişmesiyle çok büyük bir ekonomik değer ortaya çıkacaktır' dedi.

“Türkiye'nin ikinci büyük körfezi olabilir”

Ceyhan-Yumurtalık bölgesindeki yatırımların tamamlanmasıyla bölgenin Marmara’nın ardından Türkiye’nin ikinci büyük körfezi ve Akdeniz çanağının önemli üretim üslerinden biri haline gelebileceğine inandıklarını belirten Kıvanç, planlanan Adana Ana Konteyner Limanı’nın da bu vizyonun önemli tamamlayıcılarından biri olduğunu söyledi.

Toplam 9 milyon TEU kapasiteyle hayata geçirilmesi planlanan limanın Adana’nın lojistik kapasitesini küresel ölçekte güçlendireceğini ifade eden Kıvanç, kentin uluslararası ticarette daha güçlü bir konuma taşınacağını belirtti.

“Enerji, hammadde, üretim ve lojistik burada buluşacak”

Kıvanç, 'Enerji burada olacak, hammadde burada olacak, üretim burada olacak, liman ve lojistik altyapısı burada olacak. Bunları birbirine bağladığımızda ortaya yalnızca Adana için değil, Türkiye için çok güçlü bir üretim, ihracat ve ticaret merkezi çıkacaktır' diye konuştu.

Ceyhan-Yumurtalık bölgesindeki yatırımların yalnızca bölgesel projeler olarak değerlendirilmemesi gerektiğini vurgulayan Kıvanç, bölgenin Türkiye’nin enerji ve sanayi geleceği açısından stratejik bir üretim koridoru olduğunu söyledi.

“Bütün yatırımlar bütüncül anlayışla ele alınmalı”

Bölgede öncelikle enerji altyapısının ve petrol depolama kapasitesinin güçlendirilmesi gerektiğini ifade eden Kıvanç, Ceyhan’daki petrol ve petrol ürünleri ticaretinin geliştirilmesinin, rafineri ve petrokimya yatırımlarının önünün açılmasının ve Kimya Endüstri Bölgesi’nin güçlü yatırımlarla hayata geçirilmesinin büyük önem taşıdığını belirtti.

Liman ve lojistik altyapısının da güçlendirilmesi gerektiğini söyleyen Kıvanç, 9 milyon TEU kapasiteli Adana Ana Konteyner Limanı’nın bu vizyonun önemli projelerinden biri olduğunu kaydetti.

Demiryolu, karayolu ve liman bağlantılarının güçlendirilmesiyle Ceyhan-Yumurtalık hattının enerji, üretim ve lojistiğin bütünleştiği bir merkez haline getirilebileceğini ifade etti.

“Ceyhan'ın enerji merkezi olma potansiyelini çok kıymetli buluyoruz”

Cumhurbaşkanı Recep Tayyip Erdoğan’a, Enerji ve Tabii Kaynaklar Bakanı Alparslan Bayraktar’a, ilgili bakanlara, milletvekillerine ve projelerde emeği geçen herkese teşekkür eden Kıvanç, Ceyhan’ın enerji merkezi olma potansiyelinin değerlendirilmesi, Irak ile enerji iş birliğinin geliştirilmesi ve petrol akışının artırılmasına yönelik ortaya konulan iradeyi son derece kıymetli bulduklarını belirtti.

Kıvanç, 'Sayın Cumhurbaşkanımızın liderliğinde ve Sayın Bakanımızın ortaya koyduğu vizyonla Ceyhan'ın Türkiye'nin enerji ve sanayi geleceğinde çok daha önemli bir konuma geleceğine inanıyoruz' dedi.

Kıvanç, Ceyhan-Yumurtalık bölgesinin enerji, sanayi, lojistik ve ticaretin buluştuğu, Akdeniz çanağının en önemli üretim üslerinden biri haline geleceğine inandıklarını sözlerine ekledi.

Tarım ve Orman Bakanlığı tarafından gerçekleştirilen denetimlerde, taklit ve tağşiş yaptığı kesinleşen işletmelere ilişkin kamuoyuyla paylaşılan listeler gündemdeki yerini koruyor. Son açıklanan listelerde et ve et ürünlerine yönelik tespitler dikkat çekerken, bazı ürünlerde tek tırnaklı hayvan eti ile mevzuata aykırı farklı hayvansal içeriklerin kullanıldığı belirlendi.

Adana kebabında hile endişesi

Dünyaca ünlü Adana kebabının temel malzemesi olan ette ortaya çıkan tespitler, kentte faaliyet gösteren işletmeler açısından da tartışmaları beraberinde getirdi.

Bazı işletmelerin kebap harcında taşlık veya tek tırnaklı hayvan eti tespit edilmesi, ürünlerini kurallara uygun şekilde hazırlayan kebapçıları da müşterileri karşısında zor durumda bırakıyor.

“Adana'mızda maalesef sürekli kaçak kesim oluyor”

Kent genelinde bazı kasap ve restoranlarda satıldığı veya kullanıldığı iddia edilen mühürsüz etler de halk sağlığı açısından risk oluşturuyor.

Konuyla ilgili İHA muhabirine konuşan Adana Kasaplar Odası Başkanı Saruhan Yağmur, kaçak kesimlerin önüne geçilmesi için hem esnafın hem de vatandaşların dikkatli olması gerektiğini belirterek şöyle konuştu:

“Esnafımız etlerini kestirdikleri zaman mutlak suretle sağlık raporu almalılar. Adana'mızda maalesef sürekli kaçak kesim oluyor. Vatandaşlarımız bunları bize veya Tarım ve Orman Bakanlığı'na bildirirlerse bunların üstüne gideceğiz. Hava sıcak, kaçak kesimlerde etler hangi şartlarda kesildi, nasıl muhafaza edildi bizler bilemiyoruz. O nedenle mühür ve sağlık raporu önemli”

“Mühürsüz ette risk var”

Mühür bulunmayan etin kaynağının vatandaşlar tarafından anlaşılmasının oldukça zor olduğunu vurgulayan Yağmur, lokantalarda kullanılan etlerin sağlık raporlarının bulunması gerektiğini söyledi.

Yağmur, “Vatandaşlarımız kendileri ne eti olduğunu bilemez. Mühürsüz ette böyle bir risk var. Ancak ette mühür varsa bir şüphe yoktur. Lokantalardaki etlerde mutlaka sağlık raporu olmalı ve bu raporlar vatandaşların göreceği yerlere asılmalı” ifadelerini kullandı.

Esnaf Serkan Arslan da kaçak kesimlerin önüne geçilmesi için vatandaşların kasaplardan kesim raporu talep etmesi gerektiğini belirterek, “Kasaplardan özellikle kesim raporu istenmeli. Bu istendiği zaman kaçak kesimin önüne geçilmiş olur” dedi.

Yetkililer, özellikle sıcak havaların etkili olduğu dönemlerde etin hangi koşullarda kesildiği ve muhafaza edildiğinin halk sağlığı açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekiyor.

Yeniköy Mahallesi’nde Hüseyin Bulanık ve kızı Zeynep Bulanık tarafından yaklaşık 1 dönümlük arazi üzerine kurulan serada 2 bin 500 domates fidesi toprakla buluşturuldu. İki tünelden oluşan serada ilk ürünler hasat edilirken, sezon sonunda 20 tonun üzerinde domates alınması hedefleniyor. Kış döneminde ise serada marul ve ıspanak yetiştirilmesi planlanıyor.

1.500 rakımda üretim için ilk adım

İlk hasada katılan Saimbeyli Belediye Başkanı Mahmut Dal, üretici Hüseyin Bulanık’ı tebrik etti. Dal, projenin yalnızca bir sera yatırımı olmadığını, ilçede yüksek rakımda tarımsal üretimin önünü açabilecek önemli bir başlangıç olduğunu söyledi.

Başkan Dal, “Bu seranın bulunduğu alanı gördünüz. Seramız bir dönüm üzerine kurulmuş. İki tünelden oluşan bir dönümlük seramız var. Buradaki önemli olan aslında yetiştirilen ürün veya yapılan faaliyet değil. Bin 500 rakımda ilk cesaretin atılması, ilk adımın atılması” dedi.

Taşlık arazi üretim alanına dönüştürüldü

Sera yatırımının ilk aşamasında üreticinin belediyeye başvurduğunu belirten Dal, belediye olarak arazi hazırlığı, gübre ve iş makinesi desteği başta olmak üzere imkanlar doğrultusunda katkı sunduklarını ifade etti.

Saimbeyli’ye yatırım yapmak isteyen herkese destek vermeye hazır olduklarını kaydeden Dal, ilçede “Kötün domatesi” olarak bilinen ürünün “Saimbeyli domatesi” adıyla markalaştırılması ve coğrafi işaret alması için çalışma yapılacağını söyledi.

“70 kamyon orman toprağı taşındı”

Seranın sahibi Hüseyin Bulanık, arazinin daha önce buğday tarlası olarak kullanıldığını, taşlık bölümün ise yapılan çalışmalarla üretime kazandırıldığını belirtti.

Bulanık, belediyenin desteğiyle arazinin hazır hale getirildiğini ifade ederek, “Öncelikle burası buğday tarlasıydı. Buğday tarlasının uç kısmı taşlık bir yerdi. Başkanımızın desteğiyle burası, o taşlar söküldü, düzenlendi. Buraya 70 kamyon orman toprağı taşındı. Bize çiftlik gübresiyle destek verildi. Şu anda 20 tonun üzerinde bir ürün bekliyoruz” dedi.

“Hava ve toprak birbirine uyuşuyor”

Yüksek rakıma ve yoğun kar yağışına rağmen seranın zarar görmediğini belirten Bulanık, bölgenin iklim ve toprak özelliklerinin ürün kalitesine olumlu katkı sunduğunu dile getirdi.

Bulanık, “Çok kar yağdığı için 'Bu kar serayı yıkar' dediler. Seramız sağlam. Yüksek rakımın özelliği var. Burada sürekli güney-kuzey rüzgarlarının eksik olmaması, toprakların demirle zengin olması ürünün kaliteli olmasını sağlıyor. Domates de olsun, diğer ürünler de olsun kaliteli. Hava ve toprak birbirine uyuşuyor” diye konuştu.

Üniversiteden döndü, ailesinin üretimine destek oluyor

Üniversite eğitimine devam ederken ailesinin tarımsal üretim çalışmalarına da destek veren Zeynep Bulanık, seranın bölge için önemli bir örnek olduğunu söyledi.

Siyaset Bilimi ve Kamu Yönetimi mezunu olduğunu ve Türkiye ekonomisi üzerine yüksek lisans yaptığını belirten Bulanık, “Üniversitemiz tatilde. Şu an babamın yanında, seramıza, bahçemize yardımcı oluyorum elimden geldiği kadar. Bu sera aslında bizim bu bölge için olmaz denilen oldu. Biz kış memleketindeyiz. 2 bin rakıma yakın bir yerdeyiz. Babam emek etti, düşündü. Sulama olsun, sondajımız olsun. 'Biz burada bunu yapacağız' dedik. Elimizi attık ve çok şükür şu an ilk üretimimizi de alıyoruz” dedi.

Üniversite eğitimi için bulunduğu Hatay’da seracılığın yaygın olduğunu gördüğünü anlatan Bulanık, “Ben Hatay'da okudum. 2020 yılında gittiğimde her yerde sera vardı. 'Bizim de burada keşke daha fazla seramız olsa' diye düşündüm. Komşularım 'Zorlanıyorsun, çalışma' dedi ama ben gelmeyince domatesleri özlüyorum” ifadelerini kullandı.

Saimbeyli’de 1.500 rakımda hayata geçirilen sera projesi, yüksek rakımlı bölgelerde de örtü altı tarım yapılabileceğini ortaya koyarken, üreticiler için yeni bir alternatif oluşturması açısından da dikkat çekiyor.

Mısır sezonu öncesinde üreticilere seslenen Doğan, özellikle ürünün yüzde 14 nem oranına ulaşmadan hasat edilmemesi gerektiğini vurguladı.

Doğan, yaptığı değerlendirmede, "Bu yıl havaların yağışlı seyretmesi nedeniyle ekimlerin kademeli olarak gerçekleştirilmesi, tarım sektöründe yeni bir dönemin sinyallerini veriyor. Sanayici ve tüccarların mısır alımlarının her zamankinden daha hareketli olmasının beklendiği bu sezonda, üreticilerimizin mısırı yüzde 14 nem oranına ulaşmadan erken biçmemesi ürün kalitesi ve kazanç açısından hayati önem taşımaktadır. Tüm bu gelişmeler ışığında, bu yılın çiftçilerimiz için bereketli ve kazançlı bir yıl olması beklenirken, piyasa dinamikleri ve arz-talep dengesi dikkat çekici verileri ortaya koyuyor." dedi.

"5 milyon tonluk ciddi bir mısır açığı"

Türkiye'de bu yıl mısır üretiminin yaklaşık 8,5 milyon ton olmasının beklendiğini ifade eden Doğan, yıllık tüketimin ise 13 milyon tonun üzerinde olduğunu belirtti.

Doğan, "Bu tablo, yaklaşık 5 milyon tonluk ciddi bir mısır açığımız olduğunu açıkça göstermektedir. Bu açığın temel sebebi, sanayicinin nişasta üretip ihracat gerçekleştirmesinden kaynaklanmakta olup, bu durum mısır ürünündeki talebin arzdan fazla olacağını net bir şekilde ortaya koymaktadır. Üstelik önemli üretim merkezlerimizden Konya bölgesinde bu yıl yüzde otuz oranında rekolte düşüklüğü yaşanacağı öngörülmektedir" diye konuştu.

İthalatta da engeller var

Doğan, ortaya çıkan arz açığının normal şartlarda ithalat yoluyla karşılanabileceğini ancak başlıca tedarik kaynaklarında çeşitli sorunlar yaşandığını belirtti.

Bu kritik arz açığının normal şartlarda kapatıldığı kaynaklarda ise büyük engeller bulunduğunu kaydeden Doğan, bunları şöyle açıkladı:

"Ukrayna ve Rusya: Karadeniz'deki savaş ve gemilere düzenlenen saldırılar lojistik akışı durma noktasına getirmiştir.

Romanya: Nehirlerdeki su debisinin düşük olması, bu güzergahtan ürün gelmesini neredeyse imkansız hale getirmiştir.

Amerika Kıtası: Ülkelerin ürettiği mısırların GDO'lu olması ve ülkemiz mevzuatına uygunluk göstermemesi nedeniyle, bu açığın ithalat yoluyla kapatılması da mümkün görünmemektedir."

TMO'nun fiyat politikası merak ediliyor

Toprak Mahsulleri Ofisi'nin (TMO) her yıl mısır için alım fiyatı açıkladığını hatırlatan Doğan, bu yılki piyasa koşullarının farklı bir tablo ortaya koyduğunu ifade etti.

Doğan, "Ancak mevcut arz açığı, bölgesel kayıplar ve lojistik zorluklar göz önüne alındığında, bu yıl TMO ya yüksek bir fiyat açıklamalı ya da hiç açıklamamalıdır. Bu yıl ayçiçeği piyasasında yaşanan örneklerde olduğu gibi, mısır fiyatlarının da yukarı yönlü bir ivme kazanacağı aşikardır. Bu durumun tüm piyasa aktörleri tarafından bilinmesi gerekmektedir" dedi.

AOSB Kamu Kampüsü bünyesindeki Proje Destek Birimi çatısı altında hizmet veren Dış Ticaret İstihbarat Merkezi (DTİM), firmaların dış ticaret süreçlerinde ihtiyaç duyduğu stratejik bilgi ve analizleri sağlayarak doğru kararlar almalarına katkıda bulunuyor.

İhracatta doğru pazar ve müşteriye ulaşma imkânı

DTİM tarafından sunulan hizmetler kapsamında firmaların ürün ve hizmetleri için en uygun ihracat pazarları kapsamlı analizlerle belirleniyor. Ülke, sektör ve ürün bazında hazırlanan raporlar sayesinde işletmelerin yüksek potansiyel taşıyan pazarlara yönelmesine katkı sağlanıyor.

Merkez ayrıca hedef müşteri araştırmalarıyla firmaların doğru alıcılara daha hızlı ulaşmasına destek oluyor. Bu çalışmalar, işletmelerin ihracat faaliyetlerini daha planlı ve sürdürülebilir şekilde yürütmelerine katkı sunarken yeni iş bağlantılarının kurulmasının da önünü açıyor.

DTİM’nin hizmetleri yalnızca ihracatla sınırlı kalmıyor. Merkez, firmaların ithalat süreçlerinde ihtiyaç duyduğu güvenilir ve maliyet açısından uygun tedarikçilerin belirlenmesine yönelik analizler de gerçekleştiriyor.

Uluslararası pazarlardaki tedarikçilerin incelenmesi sayesinde sanayiciler, ihtiyaç duydukları ürün ve hammaddelere daha güvenli ve verimli şekilde ulaşabiliyor. Hazırlanan raporlarla tedarik süreçlerinin daha sağlıklı planlanmasına katkı sağlanırken, maliyetlerin optimize edilmesi ve üretimde sürdürülebilirliğin güçlendirilmesi hedefleniyor.

“Doğru bilgi ve doğru strateji” vurgusu

AOSB Bölge Müdürü Ersin Akpınar, Dış Ticaret İstihbarat Merkezi'nin sanayicilerin küresel pazarlardaki başarısına katkı sağlayacak önemli bir hizmet olduğunu belirterek, merkezin dış ticaret süreçlerinde güvenilir bilgiye erişimi kolaylaştırdığını ifade etti.

Akpınar, firmaların yalnızca üretim gücüyle değil, doğru bilgi ve doğru stratejiyle de rekabet edebildiğine dikkat çekerek, AOSB olarak sanayicilerin uluslararası pazarlardaki başarılarını destekleyen projeleri hayata geçirmeye devam ettiklerini kaydetti.

Ersin Akpınar, DTİM'in sunduğu analiz ve raporlama hizmetleriyle işletmelerin yeni pazarlara daha bilinçli açılmalarını, doğru iş ortaklarına ulaşmalarını ve dış ticaret süreçlerini daha güçlü bir altyapıyla yönetmelerini hedeflediklerini vurguladı.

AOSB bünyesinde faaliyet gösteren DTİM’nin, sanayicilerin küresel ticarette karşılaştıkları bilgi ihtiyacına yönelik sunduğu hizmetlerle bölgedeki firmaların uluslararası rekabet gücünün artırılmasına katkı sağlaması hedefleniyor.

Toplantıda, AOSB'nin sanayicilere sunduğu hizmetler, devam eden altyapı yatırımları ve organize sanayi bölgesinde yürütülen projeler hakkında kapsamlı değerlendirmeler yapıldı. Ayrıca sanayinin ihtiyaç duyduğu nitelikli iş gücünün yetiştirilmesi, üniversitelerde üretilen akademik bilginin üretim süreçlerine aktarılması ve ortak araştırma-geliştirme projelerinin hayata geçirilmesi konuları görüşüldü.

Teknoloji transferi ve sürdürülebilir iş birliği öne çıktı

Görüşmelerde, üniversite ile sanayi arasında kurulacak güçlü ve sürdürülebilir iletişim ağının teknoloji transferi, inovasyon kapasitesinin artırılması ve katma değerli üretimin geliştirilmesi açısından kritik önem taşıdığı vurgulandı.

Toplantıda ayrıca öğrencilerin staj ve uygulamalı eğitim imkanlarının genişletilmesi, akademisyenlerin sanayi projelerinde daha aktif görev alması ve işletmelerin ihtiyaçlarına uygun ortak eğitim programlarının oluşturulmasına yönelik değerlendirmelerde bulunuldu.

Dijital dönüşüm ve yeşil üretim gündemdeydi

Sanayi kuruluşlarının dijital dönüşüm süreçleri, yeşil üretim uygulamaları ve sürdürülebilirlik hedefleri de toplantının önemli başlıkları arasında yer aldı. Katılımcılar, ulusal ve uluslararası fonlardan daha etkin yararlanılmasını sağlayacak ortak projelerin geliştirilmesi konusunda fikir alışverişinde bulundu.

Toplantıda, Adana'nın üretim, teknoloji ve inovasyon alanlarında daha güçlü bir merkez haline gelmesi için kamu, üniversite ve sanayi iş birliğinin stratejik önem taşıdığı ifade edilirken, ortak akıl ve ortak projelerle bölgenin kalkınmasına katkı sunacak çalışmaların artırılması konusunda görüş birliğine varıldı.

Havamaş Yetkilisi Mustafa Polat, özellikle gurbetçi vatandaşların Türkiye'ye gelişleri ve yaz tatili hareketliliği nedeniyle yolcu sayısında önemli artış yaşandığını belirterek operasyon planlamalarını bu yoğunluğa göre yaptıklarını ifade etti.

Polat, şu değerlendirmede bulundu:

"Hem gurbetçi vatandaşlarımızın gelmesi hem de insanlarımızın tatile ve memleketlerine gidip gelmesiyle yoğun bir dönem yaşıyoruz. Bu yoğunluk içerisinde operasyonlarımızı güçlendirdik, ek seferler koyduk. Aynı zamanda tüm araç filomuzu yeniledik. Artık 2026 model sıfır kilometre araçlarla vatandaşlarımıza daha kaliteli ve konforlu hizmet sunuyoruz."

Ek seferlerle yoğunluk karşılanıyor

Yaz döneminde Hatay, Osmaniye, Ceyhan, Mersin merkez, Silifke ve Taşucu başta olmak üzere birçok hatta yoğun talep oluştuğunu belirten Polat, mevcut araç filosuyla bu taleplere cevap verdiklerini söyledi.

Polat, açıklamasında şu ifadeleri kullandı:

"Güçlü filomuz sayesinde bu taleplerin tamamına karşılık verebiliyoruz. Özellikle Mersin ve Hatay yönünde olmak üzere bütün hatlarımızda ek seferlerimiz mevcut."

Korsan taşımacılık uyarısı

Havalimanı çevresinde son dönemde korsan taşımacılığın arttığını belirten Mustafa Polat, yolcuların güvenli ulaşım için yalnızca yetkili firmaları tercih etmeleri gerektiğini vurguladı.

Polat, bu konuda şu uyarıda bulundu:

"Korsan taşımacılığı kesinlikle tavsiye etmiyoruz. Vatandaşlarımızın uçuşlarını ve yolculuklarını riske atmamaları için tek yetkili firma olan Havamaş'ı tercih etmelerini öneriyoruz."

"Tüm yolcularımız sigorta güvencesi altında"

Havamaş'ın ilgili kurumlar tarafından düzenli olarak denetlendiğini ifade eden Polat, şirket bünyesindeki tüm ulaşım hizmetlerinin yasal güvence altında olduğunu belirtti.

Polat, şunları söyledi:

"Otobüslerimizde, ticari taksilerimizde ve VIP araçlarımızda seyahat eden her yolcumuz sigorta kapsamındadır. Trafik veya yol çalışmaları gibi nedenlerle gecikme yaşansa bile hiçbir zaman yolcularımızı mağdur etmedik. Eğitimli personelimiz ve tüm yasal belgelerimizle güvenli ulaşım hizmeti sunuyoruz."

"Korsan taşımacılık haksız rekabete yol açıyor"

Sosyal medya üzerinden faaliyet gösterdiği öne sürülen korsan taşımacıların eski ve belgesiz araçlarla hizmet verdiğini iddia eden Polat, bunun hem yolcu güvenliğini riske attığını hem de kayıtlı taşımacılık yapan esnafı olumsuz etkilediğini dile getirdi.

Yetkililere çağrıda bulunan Polat, şu ifadeleri kullandı:

"Korsan taşımacılık sadece bizim değil, ticari taksi, minibüs ve otobüs esnafımızın da hakkını gasp ediyor. İlgili kurumlarımızın bu konuda daha duyarlı olmasını bekliyoruz. Böylece hem hak sahibi esnafımız korunur hem de Çukurova Uluslararası Havalimanı'nda yetkili olarak hizmet veren bizim hakkımız savunulmuş olur."

Kredi limitlerinin enflasyon karşısında eridiğini vurgulayan Doğan, çiftçilerin tarla, bağ veya bahçe satın almak istediğinde mevcut kredi üst limitlerinin piyasa şartlarına cevap veremediğini belirtti.

Doğan, "Üreticimiz yatırım yapmak istiyor ancak finansmana erişimde ciddi sıkıntılar yaşıyor. Tarımsal üretimin sürdürülebilirliği için kredi limitleri her yıl enflasyon oranı dikkate alınarak güncellenmelidir" dedi.

"Beş Yıllık Satış Şartı Yeniden Değerlendirilmeli"

Tarım arazileri için kullanılan kredilerde uygulanan satış kısıtlamasına da değinen Doğan, krediye konu olan arazilerin beş yıl boyunca satılamaması şartının yeniden gözden geçirilmesi gerektiğini belirtti.

Bu sürenin üç yıla indirilmesinin hem üreticiyi rahatlatacağını hem de tarım arazisi piyasasına hareket kazandıracağını ifade eden Doğan, sektörde önemli bir durgunluk yaşandığını söyledi.

Doğan, "Bugün piyasada satılık arazi sayısı oldukça fazla. Ancak kredi limitlerinin yetersizliği nedeniyle alıcılar finansman bulamıyor. Satan var, alan yok. Bu durum tarım arazisi piyasasını adeta kilitlemiş durumda" diye konuştu.

"Üretim Maliyetleri Her Geçen Gün Artıyor"

Artan mazot, gübre, ilaç, tohum ve işçilik giderlerinin üreticinin yükünü ağırlaştırdığını dile getiren Doğan, çiftçilerin bir yandan yüksek maliyetlerle mücadele ederken diğer yandan iklim değişikliğinin olumsuz etkileriyle karşı karşıya kaldığını söyledi.

Doğan, "Üreticimiz bir taraftan yüksek maliyetlerle mücadele ederken diğer taraftan iklim değişikliğinin etkisiyle, sel, dolu, don, aşırı sıcaklık ve kuraklık gibi doğal afetlerle karşı karşıya kalıyor. Böylesine zor şartlarda üretime devam eden çiftçilerimize sağlanan kredi desteklerinin mutlaka artırılması gerekiyor" ifadelerini kullandı.

"İhracatta Rekabet Gücümüz Zayıflıyor"

Pandemi sonrası oluşan ekonomik koşulların ihracatçı üreticileri de olumsuz etkilediğini belirten Doğan, Türkiye'nin uluslararası pazarlarda rekabet gücünü kaybetmeye başladığını ifade etti.

Doğan, "Pandemi sonrası oluşan ekonomik tablo da ihracatçı üreticileri olumsuz etkiledi. Türkiye uluslararası pazarlarda rekabet gücünü kaybetmeye başladı. Yüksek enflasyon ile döviz kuru arasındaki makasın daralması nedeniyle ihracat maliyetlerimiz arttı. Güney Afrika, Mısır, İran, Özbekistan ve Çin gibi ülkeler daha düşük maliyetlerle üretim yaparak dünya pazarlarında avantaj sağlıyor. Biz ise yüksek maliyetler nedeniyle ürünlerimizi daha pahalı satmak zorunda kalıyoruz. Bunun sonucu olarak ihracat pazarlarımızı her geçen gün kaybetme riskiyle karşı karşıya kalıyoruz" diye konuştu.

Destekleme ve Fiyat İstikrar Fonu'nun (DFİF) yeniden etkin şekilde uygulanması gerektiğini ifade eden Doğan, ihracatçı üreticilere sağlanacak desteklerin hem çiftçiye hem de ülke ekonomisine önemli katkılar sunacağını sözlerine ekledi.

MÜSİAD Adana heyetinin de katılımıyla gerçekleştirilen toplantıya, MÜSİAD Adana
Şubesi Başkan Vekili Deniz Aslan, MÜSİAD Adana Şubesi Müdürü Tarık Harmancı,
AOSB Proje Destek Birimi Yöneticisi Özkan Özbek, proje destek birimi çalışanları ile
yaklaşık 30 sanayici katıldı.

Toplantıda, güncel hibe ve destek programları hakkında kapsamlı değerlendirmeler
yapılırken, firmaların ihtiyaçları doğrultusunda geliştirilebilecek ortak projeler
konusunda görüş alışverişinde bulunuldu. Katılımcılar, Ar-Ge ve tasarım
merkezlerinin daha etkin çalışmasına katkı sağlayacak iş birliği modellerini
değerlendirerek, sanayinin rekabet gücünü artıracak yeni fırsatlar üzerinde durdu.
AOSB’nin sanayicilere sunduğu proje geliştirme ve destek danışmanlığı hizmetlerinin
de ele alındığı toplantıda, ulusal ve uluslararası fon kaynaklarından daha fazla
yararlanılmasının önemine dikkat çekildi. İş birliği kültürünün güçlendirilmesiyle
birlikte bölge sanayisinin katma değerli üretim, inovasyon ve ihracat kapasitesine
önemli katkılar sağlanmasının hedeflendiği vurgulandı.
AOSB Yönetimi, toplantının sonunda, ortak projelere zemin hazırlayan verimli istişare
ortamına katkı sunan MÜSİAD Adana heyetine ve katılım sağlayan sanayicilere
teşekkür etti.

TMMOB’a bağlı Ziraat Mühendisleri Odası (ZMO) Adana Şubesi'nin Başkanı Ahencan Tayakısı ile üretimden çıkan tarım arazileri, çiftçinin asıl işinden kopması ve sorunun kaynağından nasıl çözüleceği üzerine konuştuk.

Başkan Tayakısı, Çukurova Metropol yazarı Murat Yıldız’ın sorularını yanıtladı. Gelişmiş ülkelerde de tarım arazilerinin kentleşme, sanayi, ulaşım yatırımları, çiftçinin yaşlanması, düşük kârlılık ve çevresel nedenlerle üretimden çıkabildiğini ifade eden Tayakısı, ‘‘OECD verilerine göre üye ülkelerde toplam tarım alanı 2013-2023 döneminde yıllık ortalama yüzde 0,29 azalmıştır. Yani tarım arazisi kaybı yalnızca Türkiye’ye özgü değildir’’ dedi.

ÖNEMLİ OLAN KAYBIN NASIL YÖNETİLDİĞİ

ZMO Adana Şube Başkanı Ahencan Tayakısı, ‘‘Bu noktada önemli olan ne kadar arazinin kaybedildiği değil, bu kaybın nasıl yönetildiğidir. Pek çok gelişmiş ülkede verimli tarım arazilerinin imara açılması daha sıkı kurallara bağlanmakta, kentlerin tarım alanlarına doğru kontrolsüz biçimde genişlemesi sınırlandırılmakta ve üretimde kalan araziler çeşitli desteklerle korunmaktadır’’ diye konuştu.

GELİŞMİŞ ÜLKELERDE TARIM PİYASA KOŞULLARINA BIRAKILMIYOR

Gelişmiş ülkelerin önemli bir bölümünde devletin tarımı tamamen serbest piyasa koşullarına bırakmadığına dikkat çeken Başkan Tayakısı, şu ifadelere yer verdi:

‘‘Üretici gelirleri doğrudan ödemeler, sigorta sistemleri, taban fiyatlar, kamu alımları, çevresel destekler ve güçlü kooperatifler aracılığıyla korunmaktadır. Türkiye’de ise neoliberal politikalarla kamusal tarım kurumlarının zayıflatılması, arazi kaybıyla üretimden kopuşun etkilerini daha ağır hâle getirmektedir.

Bazı ülkelerde daha az tarım alanıyla daha yüksek üretim yapılabilmektedir. Bunun nedeni yalnızca teknoloji değildir; sulama altyapısı, üretici örgütlenmesi, kamusal planlama ve tarımsal desteklerin daha güçlü olmasıdır. Dolayısıyla ‘onlarda da tarım alanı azalıyor’ demek tek başına yeterli bir karşılaştırma değildir.

Örneğin, Tekirdağ büyüklüğünde bir alan yaklaşık 630 bin hektardır. Böyle büyük bir kaybın tek başına ifade edilmesi yerine, hangi dönemde, hangi nitelikteki arazilerde ve hangi nedenlerle gerçekleştiğine bakmak gerekir. Birinci sınıf sulanabilir tarım arazisinin kaybıyla verimsiz bir mera alanındaki istatistiksel değişim aynı sonucu doğurmaz.’’

Tarımı yalnızca çiftçinin geçim alanı olarak görmemek gerektiğini vurgulayan ZMO Adana Şube Başkanı Ahencan Tayakısı, ‘‘Tarım; gıda güvenliği, halk sağlığı, kırsal istihdam, dış ticaret, sanayi ve ülkenin bağımsızlığıyla doğrudan ilişkilidir’’ dedi.

Tarımda yaşanan sorunların yalnızca yüksek enflasyondan veya kötü hava koşullarından kaynaklanmadığına dikkat çeken Tayakısı, ‘‘Bu sorunların arkasında, 1980’lerden itibaren uygulanan ve 2000’li yıllarda derinleşen neoliberal tarım politikaları bulunmaktadır. Bu politikalarla devletin tarımsal üretimi planlama, çiftçiye girdi sağlama, ürün satın alma ve fiyatları düzenleme işlevleri azaltılmış; tarımsal KİT’ler özelleştirilmiş veya tasfiye edilmiş, üretici giderek özel şirketlerin, bankaların ve tüccarların karşısında yalnız bırakılmıştır’’ diye konuştu.

TMO GÜÇLENDİRİLMELİDİR

TMO’nun piyasayı düzenleme kapasitesinin güçlendirilmesinin çiftçinin yalnız bırakılmaması noktasında büyük önem taşıdığını vurgulayan Tayakısı, şöyle devam etti:

‘‘TMO yalnızca ürün satın alan bir kurum olarak görülmemelidir. Hasattan önce maliyetleri dikkate alan fiyat açıklayan, yeterli miktarda ürün alan, ödemeleri zamanında yapan, küçük üreticinin erişebileceği alım noktaları kuran ve gerektiğinde piyasaya müdahale eden güçlü bir kamu kurumu olmalıdır.

Çiftçi zarar ederken tüketici pahalı gıdaya erişiyorsa tarım-gıda zincirinde yapısal bir sorun var demektir. Çözüm, yalnızca üretimi artırmak veya çiftçiye bir defaya mahsus destek vermek değildir. Üreticinin maliyetini azaltan, gelirini öngörülebilir hâle getiren ve pazarlık gücünü artıran uzun vadeli bir tarım politikasına ihtiyaç vardır.

Desteklerin üretim kararı verilmeden önce açıklanması, enflasyon karşısında değer kaybetmemesi ve zamanında ödenmesi gerekir. Stratejik ürünlerde maliyet esaslı alım fiyatları belirlenmeli, TMO ve diğer kamu alım kurumları piyasayı düzenleyecek biçimde etkin çalışmalı, üretici kooperatifleri güçlendirilmeli ve tarım arazilerinin amaç dışı kullanımı sıkı biçimde sınırlandırılmalıdır.

BEDELİNİ TOPLUMUN TAMAMI ÖDER

Türkiye’nin tarımsal potansiyeli hâlâ çok yüksektir. Sorun çiftçinin üretim kabiliyetini kaybetmesi değil, üretimin ekonomik ve kurumsal koşullarının giderek ağırlaşmasıdır. Çiftçiyi üretimde tutamazsak bunun bedelini yalnızca kırsal kesim değil, daha yüksek gıda fiyatları, artan ithalat ve dışa bağımlılık yoluyla toplumun tamamı öder.’’

EMEĞİNİN KARŞILIĞINI ALAMAYAN ÇİFTÇİ ÜRETİMDEN KOPUYOR

Çiftçinin üretimden kopmasının temel nedeniyle ilgili bir soruyu da yanıtlayan Başkan Tayakısı, ‘‘Çiftçinin üretimden kopma nedeni, harcadığı emeğin ve sermayenin karşılığını alamamasıdır. Çiftçi bir üretim sezonu boyunca doğal afet, kuraklık, hastalık, fiyat düşüşü ve girdi maliyeti risklerinin tamamını üstleniyor. Buna karşılık ürününü hangi fiyattan satacağını belirleyemiyor’’ ifadesine yer verdi.

Çiftçinin üretimden kopuşunu yalnızca bireysel tercihlere bağlamanın doğru olamayacağını söyleyen Tayakısı, ‘‘Neoliberal tarım politikalarıyla birlikte devlet, üreticiye girdi sağlayan, ürün satın alan ve fiyatları düzenleyen konumundan büyük ölçüde çekilmiştir. Tarımsal KİT’lerin özelleştirilmesi, kooperatiflerin zayıflatılması ve kamusal alım kurumlarının etkisinin azalması sonucunda çiftçi piyasanın belirsizliğiyle tek başına karşı karşıya kalmıştır’’ dedi.

TMO’nun piyasaya zamanında ve güçlü biçimde müdahale etmediği koşullarda çiftçinin ürününü hasat döneminde tüccara satmak zorunda kaldığının altını çizen ZMO Adana Şube Başkanı Ahencan Tayakısı, şunları kaydetti:

‘‘TMO’nun ödemelerinin geç yapılması, alım noktalarının sınırlı olması, kalite ve nem koşulları ile nakliye masrafları da küçük üreticilerin kamu alımlarına erişimini zorlaştırabiliyor. Bu nedenle çiftçi teorik olarak TMO’ya satış yapabilse bile pratikte tüccarı tercih etmek zorunda kalabiliyor.

Borçluluk da üretimden kopuşu hızlandırıyor. Çiftçi girdilerini vadeli aldığında hasat sonrasında ürününü çoğu zaman borçlu olduğu kişiye satmak zorunda kalıyor. Böylece hem girdiyi pahalı alabiliyor hem de ürününü piyasanın altında bir fiyattan satabiliyor. Üretim süreci çiftçinin kontrolünden çıkarak bankaların, girdi şirketlerinin, tüccarların ve büyük alıcıların belirleyici olduğu bir yapıya dönüşüyor.

Tarımın sosyal koşulları da önemlidir. Uzun çalışma süreleri, tatil yapamama, sosyal güvence eksikliği, kırsaldaki eğitim ve sağlık hizmetlerinin yetersizliği genç kuşakları tarımdan uzaklaştırıyor. Miras yoluyla arazilerin parçalanması, kiraların yükselmesi, sulama sorunları ve kentleşme baskısı da üretimin devamlılığını zorlaştırıyor.

Kısacası çiftçi üretimi sevmediği için değil; neoliberal politikalar sonucunda üretim ekonomik, sosyal ve kurumsal açıdan sürdürülemez hâle geldiği için tarımdan kopuyor.’’

Küresel ekonomide yaşanan belirsizliklere, jeopolitik gelişmelere ve dış ticaretteki dalgalanmalara rağmen Adana sanayisinin üretim ve ihracatta istikrarlı bir performans sergilediğini vurgulayan Başkan Kıvanç, "Yılın ilk yedi ayında elde ettiğimiz yüzde 13,7'lik ihracat artışı, sanayicimizin üretim gücünü, ihracatçımızın ise uluslararası pazarlardaki rekabetçiliğini ortaya koymaktadır. Temmuz ayında sınırlı da olsa yakaladığımız artış, ihracatımızın sürdürülebilirliğini koruduğunu göstermektedir." dedi.

Temmuz ayında Irak, ilk 7 ayda İspanya ilk sırada

Temmuz ayında Adana'nın en fazla ihracat yaptığı ülkenin 24 milyon 400 bin dolarla Irak olduğunu belirten Kıvanç, "Irak'ı 19 milyon 200 bin dolar ile Amerika Birleşik Devletleri ve 16 milyon 200 bin dolar ile Almanya takip etti. Farklı pazarlarda elde edilen bu ihracat performansı, Adana'nın ihracatta pazar çeşitliliğini güçlendirmeye devam ettiğini göstermektedir. Ocak-Temmuz döneminde Adana'nın öne çıkan ihracat pazarları arasında 148 milyon 700 bin dolar ile İspanya, 128 milyon 100 bin dolar ile Amerika Birleşik Devletleri ve 125 milyon 500 bin dolar ile Irak yer aldı" ifadelerini kullandı.

Kimya sektörü zirvedeki yerini korudu

Sektörel ihracat verilerine de değinen Başkan Kıvanç, kimyevi maddeler ve mamulleri sektörünün Temmuz ayında da ilk sırada yer aldığını belirtti.

Kıvanç, "Temmuz ayında kimyevi maddeler ve mamulleri sektörümüz 83 milyon 700 bin dolar ihracatla ilk sırada yer aldı. Bu sektörü 47 milyon 600 bin dolar ile tekstil ve hammaddeleri, 28 milyon 100 bin dolar ile otomotiv endüstrisi takip etti. Ocak-Temmuz döneminde ise kimyevi maddeler ve mamulleri sektörümüz 511 milyon 100 bin dolar ihracat gerçekleştirerek liderliğini sürdürdü. Tekstil ve hammaddeleri sektörümüz 316 milyon dolar, hububat, bakliyat, yağlı tohumlar ve mamulleri sektörümüz ise 219 milyon 400 bin dolar ihracata ulaştı. Üretim, istihdam ve ihracata katkı sunan tüm sanayicilerimizi, ihracatçılarımızı ve çalışanlarını yürekten kutluyorum. Adana'mızın ülkemiz ekonomisine sağladığı katkıyı daha da artırmak için hep birlikte üretmeye ve ihracat yapmaya devam edeceğiz" dedi.

‘ATO’NUN KAYNAĞI ŞEHRE KAZANDIRILMALI’

Adana Ticaret Odası’nın en önemli gelir kalemini üye aidatları ve üye işlemlerinden elde edilen gelirlerin oluşturduğunu belirten Yılmaz, bu kaynakların pasif şekilde değerlendirilmesini doğru bulmadığını ifade etti. Yılmaz, “ATO’nun kazanımlarının mevduat faizine yatırılmasının şehir ekonomisine katkısı yok. Bu anlayışın değişmesi gerekiyor, bu anlayışı da gelecek dönemde biz değiştireceğiz” dedi.

‘HEDEF ÖZEL ÜNİVERSİTE VE GELİR GETİREN YATIRIMLAR’

Kaynakların Adana’nın marka değerini artıracak projelerde değerlendirilmesi gerektiğini vurgulayan Yılmaz, özel üniversite yatırımı ile oda üyelerine uzun vadede gelir sağlayacak iştiraklerin öncelikli hedef olması gerektiğini dile getirdi.

‘ÜYENİN YÜKÜ AZALACAK’

Yılmaz, hayata geçirilecek gelir getirici yatırımlar sayesinde hem oda üyelerinin aidat yükünün hafifleyeceğini hem de Adana’nın ekonomik gücünün artacağını belirterek, yeni dönemde bu anlayışı Adana Ticaret Odası meclis gündemine taşıyacaklarını söyledi.

Sanayi altyapısını daha güçlü hale getirmeyi amaçlayan AOSB, yeni bakım ve onarım istasyonu sayesinde iş makineleri ile teknik ekipmanların bakım süreçlerini daha hızlı, planlı ve verimli şekilde yürütecek. Böylece olası arızalara kısa sürede müdahale edilerek üretim süreçlerinde yaşanabilecek aksaklıkların önüne geçilmesi amaçlanıyor.

AOSB Bölge Müdürü Ersin Akpınar, güçlü sanayi altyapısının sürdürülebilir üretim açısından büyük önem taşıdığına dikkat çekerek, bakım ve onarım istasyonunun yalnızca teknik bir yatırım olmadığını, aynı zamanda üretim güvenliğini ve hizmet kalitesini artıracak stratejik bir yatırım niteliği taşıdığını ifade etti.

Projenin son durumu hakkında bilgi veren Akpınar, "Bölgemizde yürüttüğümüz her yatırımın temelinde sanayicilerimizin ihtiyaçlarını daha hızlı ve daha etkin karşılamak hedefi yer alıyor. Makine ikmal bakım onarım istasyonu da bu anlayışın önemli örneklerinden biridir. Yüzde 75 fiziki gerçekleşme seviyesine ulaştığımız projemizi planladığımız takvim doğrultusunda Eylül ayında hizmete açmayı hedefliyoruz" dedi.

Bakım ve onarım hizmetlerinin tek merkezde modern imkanlarla yürütülmesinin operasyonel verimliliği artıracağını belirten Akpınar, "İş makinelerimizin ve teknik ekipmanlarımızın düzenli bakımının kendi bünyemizde gerçekleştirilmesi, hizmet süreçlerimizi hızlandırırken aynı zamanda maliyet ve zaman açısından da önemli avantajlar sağlayacak. Bu yatırım, üretimin sürekliliğine katkı sunacak güçlü altyapımızın daha da etkin çalışmasına imkan verecek" ifadelerini kullandı.

Sanayinin rekabet gücünün güçlü bir altyapıyla mümkün olduğunu vurgulayan Akpınar, "Üretimin kesintisiz devam edebilmesi için yalnızca fabrikaların değil, onları destekleyen teknik altyapının da aynı ölçüde güçlü olması gerekiyor. Bu anlayışla yatırımlarımıza ara vermeden devam ediyoruz. Çünkü biliyoruz ki güçlü bir sanayi, güçlü bir altyapıyla mümkündür" dedi.

TOBB 2026 Akreditasyon Sertifika Töreni, TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu'nun ev sahipliğinde, Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat'ın katılımıyla TOBB İkiz Kuleler Konferans Salonu'nda gerçekleştirildi.

Program sonunda, TOBB Akreditasyon Sistemi kapsamında denetim sürecini başarıyla tamamlayan 73 oda ve borsaya akreditasyon sertifikaları takdim edildi. Ceyhan Ticaret Odası da başarılı performansıyla 5 Yıldızlı TOBB Akreditasyon Sertifikasını almaya hak kazanan kuruluşlar arasında yer aldı.

Törende Ceyhan Ticaret Odasını Genel Sekreter Ayşe Karık ile Akreditasyon Sorumlusu Sinem Tutku Aktuğ temsil etti. Ceyhan Ticaret Odasının 5 Yıldızlı TOBB Akreditasyon Sertifikası; Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat, TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, Ticaret Bakan Yardımcısı Volkan Ağar ve TOBB Akreditasyon Kurulu Başkanı Faik Yavuz tarafından takdim edildi.

TOBB Başkanı Hisarcıklıoğlu'ndan Akreditasyon Vurgusu

Törende konuşan TOBB Başkanı M. Rifat Hisarcıklıoğlu, akreditasyon sisteminin oda ve borsaların kurumsal gelişiminde önemli bir rol üstlendiğini belirtti.

Hisarcıklıoğlu, akreditasyon sisteminin oda ve borsaların hizmet kalitesini sürekli geliştirdiğini, proje üretme kapasitelerini artırdığını ve uluslararası alanda örnek gösterilen bir yapının oluşmasına katkı sunduğunu ifade etti.

Bakan Bolat: Uluslararası Örnek Model

Ticaret Bakanı Prof. Dr. Ömer Bolat ise TOBB Akreditasyon Sisteminin oda ve borsaların hizmet kalitesini, kurumsal kapasitesini ve iş disiplinini güçlendiren önemli bir model olduğunu belirterek, sistemin uluslararası düzeyde de örnek uygulamalar arasında yer aldığını söyledi.

Şeref Can: "Büyük Gurur ve Mutluluk Duyuyoruz"

Ceyhan Ticaret Odası Yönetim Kurulu Başkanı Şeref Can ise elde edilen başarıya ilişkin yaptığı değerlendirmede şu ifadeleri kullandı:

"5 Yıldızlı TOBB Akreditasyon Sertifikamızı bir kez daha almaktan büyük gurur ve mutluluk duyuyoruz. Bu belge, Ceyhan Ticaret Odamızın üyelerine sunduğu hizmetlerin uluslararası kalite standartlarında yürütüldüğünün, güçlü kurumsal yapımızın ve sürekli gelişim anlayışımızın en somut göstergesidir. Üyelerimizin ihtiyaç ve beklentilerini merkeze alan hizmet anlayışımızla, yenilikçi, hızlı ve çözüm odaklı çalışmalarımızı aynı kararlılıkla sürdüreceğiz. Bu başarı, ortak aklın, ekip ruhunun ve özverili çalışmaların eseridir. Başta Genel Sekreterimiz Ayşe Karık olmak üzere, akreditasyon sürecini başarıyla koordine eden Akreditasyon Sorumlumuz Sinem Tutku Aktuğ'a ve emeği geçen tüm çalışma arkadaşlarımıza teşekkür ediyorum. Ceyhan Ticaret Odası olarak, kalite odaklı hizmet anlayışımızdan ödün vermeden kurumsal kapasitemizi sürekli geliştirmeye, üyelerimizin rekabet gücünü artıracak çalışmalar üretmeye ve Ceyhan'ın ekonomik kalkınmasına değer katan projeleri hayata geçirmeye kararlılıkla devam edeceğiz."

5 Yıldızlı TOBB Akreditasyon Sertifikasını yeniden almaya hak kazanan Ceyhan Ticaret Odası, üyelerine sunduğu hizmet kalitesini geliştirmeye ve kurumsal kapasitesini güçlendirmeye yönelik çalışmalarını sürdürmeyi hedefliyor.

Adana Ticaret Borsası’nın üretim, lisanslı depoculuk, kaliteli depolama, ticaret borsacılığı ve
şeffaf piyasa yapısının güçlendirilmesi için çalışmalarını sürdürdüğünü kaydetti.
KARATAŞ SU ÜRÜNLERİ ORGANİZE TARIM BÖLGESİ’NDE ÇALIŞMALAR BAŞLIYOR
Konuşmasında Adana için önemli bir yatırımı da paylaşan Başkan Bilgiç, uzun süredir
beklenen Karataş Su Ürünleri Organize Tarım Bölgesi Altyapı İhalesi’nin Tarım ve Orman
Bakanlığı tarafından gerçekleştirildiğini açıkladı.
İhaleyi kazanan firmaya yer tesliminin ardından çalışmaların kısa sürede başlayacağını
belirten Bilgiç, projenin hem Adana hem de Türkiye açısından örnek bir yatırım olacağını
söyledi.
Bilgiç, altyapı yatırımını üstlenen Tarım ve Orman Bakanı İbrahim Yumaklı başta olmak üzere
Tarım Reformu Genel Müdürlüğü ile Organize Tarım ve Hayvancılık Bölgeleri Daire Başkanlığı
çalışanlarına teşekkür etti.
SERA OTB VE GIDA İHTİSAS OSB ADANA’NIN GELECEĞİNİ ŞEKİLLENDİRECEK
Karataş Sera Organize Tarım Bölgesi’nde seraların kurulmaya başladığını belirten Bilgiç, yıl
sonuna kadar tamamlanan seralarda üretime başlanmasının beklendiğini söyledi.
Adana Gıda İhtisas Organize Sanayi Bölgesi’nin de önümüzdeki yıllarda faaliyete geçmesiyle
birlikte Adana tarımının ve ekonomisinin yeni bir döneme gireceğini ifade eden Bilgiç, “Bu
yatırımlar şehrimizin üretim ve ihracat kapasitesini önemli ölçüde artıracaktır.” dedi.
“NİTELİKLİ İNSAN KAYNAĞI EN AZ YATIRIM KADAR ÖNEMLİ”
Yatırımların başarısında insan kaynağının belirleyici olduğuna dikkat çeken Bilgiç, “Yatırımı
yapmak kadar o yatırımı yönetecek nitelikli insan kaynağını yetiştirmek de büyük önem
taşımaktadır.” ifadelerini kullandı.
Adana Ticaret Borsası olarak Organize Tarım Bölgeleri’nin yönetimlerinde aktif görev
aldıklarını belirten Bilgiç, TOBB Tarım Lisesi, Çukurova Üniversitesi Karaisalı Meslek
Yüksekokulu ve Yumurtalık Meslek Yüksekokulu ile yürütülen iş birliklerini daha da
güçlendirmeyi hedeflediklerini söyledi.
ÜYELERE ÇAĞRI: “GELECEĞİN MESLEKLERİNİ BUGÜNDEN BELİRLEYELİM”
İş dünyasının ihtiyaç duyacağı meslek alanlarının bugünden planlanması gerektiğini
vurgulayan Başkan Bilgiç, üyelere şu çağrıda bulundu: “İşletmelerimizin bugün ve gelecekte
ihtiyaç duyacağı meslek alanlarını birlikte belirlememiz gerekiyor. Elde edeceğimiz veriler;
eğitim programlarının, müfredatların, uygulamalı eğitim modellerinin ve açılacak yeni
bölümlerin temelini oluşturacaktır. Bu nedenle tüm üyelerimizden işletmelerinin ihtiyaç
duyacağı meslek alanlarını Borsamıza bildirmelerini bekliyoruz. Çünkü bugün paylaşacağınız
bilgiler, yarının nitelikli insan kaynağını yetiştirecektir.”
Başkan Şahin Bilgiç, konuşmasının sonunda hasat sezonunun üreticilere, sanayicilere,
tüccarlara, Borsa üyelerine ve ülkemize hayırlı ve bereketli olmasını diledi.

Konuşmanın ardından Adana Ticaret Borsası Temmuz Ayı Olağan Meclis Toplantısı gündem
maddelerinin görüşülmesine geçildi.

Dalında kalan ürünler kaynar suda kısa süre bekletildikten sonra güneşte kurutularak kışlık çereze dönüştürülüyor.

Yaklaşık bin 600 metre rakımda yetişen, kendine has aroması ve lezzetiyle bilinen Saimbeyli kirazı ile beyaz kiraz, bu yıl dalında 60 ile 100 lira arasında alıcı buldu. Rekoltenin yüksek olması nedeniyle pazarlanamayan ürünler ise israf edilmek yerine kurutularak ekonomiye kazandırılıyor. Kurutulan kirazlar kilogramı 100 liradan satışa sunuluyor.

Köylerde kurulan kara kazanlarda kaynar suya batırılan kirazlar, ardından yaklaşık bir hafta boyunca güneş altında kurutuluyor. Kurutma işlemi tamamlanan kirazlar, özellikle kış aylarında çayın ve kahvenin yanında çerez olarak tüketiliyor.

"Sıcak suya batırıp bir hafta güneşte kurutuyoruz"

Saimbeyli'nin Obruk Mahallesi'nde kendi bahçesindeki kirazları kurutan Bahar Yıldızhan, öncelikle taze kirazları satışa sunduklarını, elde kalan ürünleri ise kurutarak değerlendirdiklerini belirtti.

Yıldızhan, "Kışın kahvenin yanında kiraz kurusunu Saimbeyli halkı uzun yıllardır tüketir. Son yıllarda Adana'da da yaygınlaşmaya başladı. Kalorisi düşük olduğu için çayın ve kahvenin yanında tercih ediliyor. Satamadığımız kirazları topluyoruz, sıcak suya batırıp yaklaşık bir hafta güneşte kurutuyoruz. Daha sonra dolapta saklayarak kış boyunca tüketiyoruz. Tadını bilenlerin talebi oldukça fazla" dedi.

"Satamadıklarımızı çerez haline getiriyoruz"

Yaklaşık dört yıldır kirazları bu yöntemle değerlendirdiklerini söyleyen Halime Kaytancı ise kiraz kurusuna olan ilginin her geçen yıl arttığını ifade etti.

Kaytancı, "Bahçemizde yetişen kirazlardan satamadıklarımızı çerez haline getiriyoruz. Hatta Mersin, Adana ve Ankara'daki tanıdıklarımız da istiyor, onlara gönderiyoruz. Kiraz çerezi görüntü olarak üzüm kurusuna benziyor ancak çekirdeği büyük. Geçen yıl don nedeniyle kiraz yoktu. Önceki yıllarda 80-100 lira arasında alıcı buluyordu. Bu yıl rekolte yüksek olduğu için elimizde kalan kirazları şimdiden kurutarak kışa hazırlıyoruz" diye konuştu.

Yüksek rekolte nedeniyle satılamayan ürünleri geleneksel yöntemlerle değerlendiren Saimbeylili üreticiler, hem gıda israfının önüne geçiyor hem de yöresel bir lezzeti yaşatarak aile ekonomisine katkı sağlamayı sürdürüyor.

“Her değerlendirme süreci bize kendimizi geliştirme fırsatı sunuyor. Hizmet kalitemizi sürekli
artırıyor, üyelerimizin beklentilerine uygun projeler geliştiriyor ve Adana’nın tarımına,
ticaretine ve ekonomisine daha güçlü katkılar sağlıyoruz. Hedefimiz; her zaman üyelerimizin
yanında olan, değişime öncülük eden ve örnek gösterilen bir Ticaret Borsası olmaktır.”
“BU GURUR HEPİMİZİN”
Başkan Bilgiç, elde edilen başarıda emeği bulunan akreditasyon ekibine, kalite yönetim
sistemini başarıyla uygulayan tüm personele, Yönetim Kurulu ve Meclis üyelerine teşekkür
ederek, “Bu başarı, ortak aklın, ekip ruhunun ve özverili çalışmanın eseridir. Bu gurur, Adana
Ticaret Borsası ailesinin ve Adana iş dünyasının ortak gururudur” ifadelerini kullandı.

Bu yıl kent genelinde yaklaşık 45 bin dönüm alanda yetiştirilen kapya biberde dönüm başına 8 ila 10 ton arasında verim elde ediliyor. Kalitesine göre kilogramı 17 ile 30 lira arasında alıcı bulan ürünler, iç pazarın yanı sıra Almanya'ya da ihraç ediliyor.

Geçen yıl kuraklık nedeniyle istenilen verim ve kazancı sağlayamayan üreticiler, bu sezon etkili olan yağışlarla birlikte daha yüksek verim elde ederken fiyatların da beklentileri karşılamasıyla hasada umutlu başladı.

'Fiyatlar 17 ile 30 lira arasında'

Hasat sırasında İHA muhabirine konuşan Yüreğir Ziraat Odası Başkanı Mehmet Akın Doğan, fiyatların güzel gittiğini belirterek, 'Adana'da kapya biber her yıl ekilmekte. Geçen yıl 31 bin dönüm alanda biber ekildi ancak biber para etmedi. Bu sene biber para eder düşüncesiyle ekim arttı ve 45 bin dönüm alanda biber ekildi. Şu anda biber fiyatları gayet güzel. Bu sene ilk hasatta fiyat 30 liraydı. Şu anda 17 liraya da biber var, kalitesine göre 30 liraya da biber var' ifadelerini kullandı.

'Yağış arttı, biberde kademe oluştu'

Hasadın hava durumuna göre aralık ayına kadar devam edeceğini anlatan Doğan, '1 dönüm açık tarlada maliyet 50-60 bin lirayken, kapalı serada maliyet 100 bin lirayı buluyor. Biberden çiftçimiz 8-10 ton arası verim almakta. Haziran başında hasat başladı ve kasım ayına kadar sürecek. Adana'dan hem tüm Türkiye'ye hem de Almanya'ya biber gönderiliyor. Bu sene çok yağış olduğu için biberde kademe oluştu. Erkenci, orta ve geççi olarak üçe ayrıldı. Eğer bütün biberler bir anda ortaya çıksaydı fiyatlar düşük olacaktı' diye konuştu.

Yüreğir ilçesi Gümüşyazı Mahallesi'nde hasat yapan üreticilerden Halil Demir ise, 'Şu anda 7-10 ton arası verim alıyoruz. Geçen sene hiç verim yoktu. Geçen sene hiç para etmedi biber ama bu sene biraz daha iyi' dedi.